Sprawa dodatkowego dnia wolnego za święto państwowe wypadające w niedzielę powróciła na agendę publiczną. Bezpośrednim impulsem jest data 3 maja 2026 roku, która przypada właśnie w niedzielę. Według obecnie obowiązujących przepisów Kodeksu pracy, pracownikom nie przysługuje wówczas rekompensata w postaci dnia wolnego. W odpowiedzi na liczne głosy obywateli, do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęła petycja w sprawie zmiany tych regulacji, a resort przedstawił swoje stanowisko.
Dlaczego niedziela jest inna niż sobota?
Klucz do zrozumienia obecnej sytuacji leży w interpretacji przepisów. Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy, jeżeli święto wypada w dzień wolny od pracy wynikający z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, pracownikowi przysługuje inny dzień wolny. W praktyce oznacza to, że gdy święto (np. 3 maja, 15 sierpnia czy 11 listopada) przypada w sobotę – która jest dniem wolnym dla większości pracowników zatrudnionych w systemie od poniedziałku do piątku – pracodawca jest zobowiązany do udzielenia dodatkowego dnia urlopu.
Inaczej wygląda sytuacja z niedzielą. Dzień ten, zgodnie z prawem, jest co do zasady dniem wolnym od pracy. Jednakże, w myśl obowiązujących przepisów, niedziela nie jest traktowana jako dzień wolny „wynikający z rozkładu czasu pracy”, lecz jako powszechny dzień odpoczynku uregulowany odrębnymi przepisami. W konsekwencji, święto wypadające w niedzielę nie uprawnia do otrzymania rekompensaty w postaci dodatkowego dnia wolnego. Ta luka prawna jest przedmiotem krytyki i postulowanych zmian.
Potencjalne korzyści dla pracowników
Zmiana przepisów miałaby znaczący wpływ na kalendarz dni wolnych. Gdyby święta państwowe wypadające w niedziele również uprawniały do rekompensaty, pracownicy zyskaliby dodatkowe dni odpoczynku. W perspektywie kilku lat mogłoby to oznaczać nawet kilka dodatkowych wolnych dni. Przykładowo, w samym 2026 roku, oprócz 3 maja, w niedzielę wypada także Święto Niepodległości (11 listopada). Teoretycznie, zmiana przepisów dałaby wówczas pracownikom dwa dodatkowe dni wolne.
Zwolennicy nowelizacji argumentują, że jest to kwestia sprawiedliwości i ujednolicenia systemu. Skoro pracownicy tracą dzień wolny, gdy święto wypada w sobotę, powinni mieć analogiczne prawo, gdy wypada ono w niedzielę. Tym bardziej że wiele osób i tak nie pracuje w niedziele z mocy prawa, więc święto w tym dniu jest dla nich „niewidoczne”.
Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
W odpowiedzi na petycję, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zajęło stanowisko w tej sprawie. Resort wskazał, że jest świadome postulatów i prowadzi analizy dotyczące ewentualnych zmian w Kodeksie pracy. W oficjalnym komunikacie podkreślono jednak, że każda modyfikacja przepisów musi być poprzedzona dogłębnymi konsultacjami społecznymi oraz oceną skutków, w tym finansowych, dla przedsiębiorców i budżetu państwa.
Ministerstwo zwróciło uwagę na złożoność problemu. Zmiana regulacji dotyczących niedziel mogłaby pociągnąć za sobą konieczność rewizji całego systemu dni wolnych od pracy, w tym zasad dotyczących pracy w handlu w niedziele. Resort zaznaczył, że priorytetem jest znalezienie takiego rozwiązania, które będzie sprawiedliwe dla pracowników, ale także uwzględni możliwości i obciążenia po stronie pracodawców, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw.
„Rozumiemy oczekiwania społeczne w zakresie dodatkowych dni wolnych. Jednocześnie podkreślamy, że ewentualna nowelizacja wymaga szerokiego consensusu i odpowiedzialnego podejścia, które nie zaburzy równowagi na rynku pracy” – można przeczytać w stanowisku ministerstwa.
Co dalej z petycją i dniem wolnym za 3 maja 2026?
Petycja, która zapoczątkowała tę dyskusję, zebrała już kilkadziesiąt tysięcy podpisów, co świadczy o dużym zainteresowaniu społecznym tematem. Jej autorzy domagają się pilnej nowelizacji Kodeksu pracy. Mimo że ministerstwo nie zadeklarowało natychmiastowych działań legislacyjnych, samo podjęcie tematu i publiczna odpowiedź są postrzegane jako krok w dobrą stronę.
Eksperci rynku pracy wskazują, że proces zmian prawnych jest długotrwały. Nawet jeśli prace nad projektem ustawy rozpoczęłyby się w najbliższym czasie, ich finalizacja i wejście w życie przed majem 2026 roku nie są pewne. Dlatego też pracownicy, którzy już teraz planują urlopy na 2026 rok, powinni brać pod uwagę obecny stan prawny.
Debata na ten temat pokazuje, jak istotne dla jakości życia są regulacje dotyczące czasu pracy i odpoczynku. W dobie dyskusji o work-life balance, kwestia dodatkowych dni wolnych za święta państwowe pozostaje żywym i ważnym tematem, który z pewnością będzie powracał w kolejnych latach, zwłaszcza gdy w kalendarzu pojawią się kolejne „niedzielne” święta.
Foto: images.iberion.media
