Nowe unijne regulacje zmieniają zasady gry
Od 2026 roku w życie wchodzą nowe, restrykcyjne przepisy Unii Europejskiej dotyczące gospodarki bateriami litowymi. Rozporządzenie o bateriach i zużytych bateriach (EU) 2023/1542 nakłada na producentów, dystrybutorów, a w szczególności na posiadaczy dużych magazynów energii, konkretne obowiązki w zakresie zbierania, przetwarzania i recyklingu zużytych ogniw. To nie tylko wyzwanie logistyczne i prawne, ale także otwarcie nowych ścieżek biznesowych związanych z odzyskiem cennych surowców.
Kluczowe obowiązki dla operatorów magazynów
Nowe prawo wprowadza zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). W praktyce oznacza to, że podmioty wprowadzające baterie na rynek UE będą finansowo odpowiedzialne za cały cykl życia produktu, w tym za jego zbiórkę i recykling. Dla właścicieli farm bateryjnych i magazynów energii wiąże się to z koniecznością:
- Zapewnienia selektywnej zbiórki zużytych modułów.
- Współpracy z autoryzowanymi organizacjami odzysku lub bezpośrednio z recyklerami.
- Dokumentowania masy baterii poddanych recyklingowi i osiągniętych poziomów odzysku.
- Przygotowania planu zarządzania baterią na koniec jej życia już na etapie projektowania instalacji.
- Lit, kobalt i nikiel – metale kluczowe dla produkcji nowych baterii, o strategicznym znaczeniu dla uniezależnienia się UE od importu.
- Miedź i aluminium – powszechnie stosowane w przemyśle.
- Grafit – używany w anodach.
„Myślisz o końcu życia baterii? To pytanie przestaje być czysto teoretyczne. Nowe regulacje wymuszają planowanie cyklu życia instalacji od samego początku. Dla profesjonalnych inwestorów przygotowanie strategii wycofania i recyklingu stanie się standardem” – komentuje ekspert branżowy.
Szansa biznesowa ukryta w zużytych ogniwach
Poza obowiązkami, nowe przepisy otwierają drzwi do wartościowego rynku surowcowego. Proces recyklingu baterii litowo-jonowych pozwala na odzysk kluczowych materiałów, takich jak:
Odzysk tych materiałów nie tylko zmniejsza presję na środowisko naturalne i ogranicza konieczność wydobycia, ale także tworzy lokalny, europejski łańcuch dostaw dla przemysłu bateryjnego. Firmy specjalizujące się w zaawansowanym recyklingu, tzw. urban mining, zyskają na znaczeniu.
Jak przygotować się na nadchodzące zmiany?
Eksperci radzą, aby operatorzy magazynów energii już teraz podjęli konkretne kroki:
Po pierwsze, należy przeanalizować umowy z dostawcami technologii pod kątem klauzul dotyczących odpowiedzialności za koniec życia produktu. Po drugie, warto nawiązać wstępne kontakty z firmami oferującymi kompleksowe usługi odbioru i recyklingu, które mogą zagwarantować zgodność z prawem. Po trzecie, koszt utylizacji i recyklingu powinien być uwzględniony w modelu biznesowym i kalkulacjach zwrotu z inwestycji (ROI) już na etapie jej planowania.
Nowe regulacje to element szerszej unijnej strategii na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym i Zielonego Ładu. Dla branży OZE i magazynowania energii oznaczają one ewolucję od modelu „kup, użyj, wyrzuć” w kierunku zrównoważonego, odpowiedzialnego i potencjalnie dochodowego zarządzania zasobami. Ci, którzy odpowiednio wcześnie zrozumieją nowe reguły i dostosują do nich swoją strategię, nie tylko unikną kar, ale mogą także odkryć nowe źródło wartości w pozornie zużytym produkcie.
Foto: www.unsplash.com
