Cisza i wiedza jako narzędzia kontroli: jak seriale 'Rozdzielenie’ i 'Pluribus’ diagnozują współczesność

Nowe oblicze science fiction: dystopie bez przemocy

Współczesne seriale science fiction coraz częściej odchodzą od klasycznych wizji buntu maszyn czy krwawych rewolucji. Zamiast tego, jak pokazują produkcje „Rozdzielenie” i „Pluribus” (znany również jako „Jedyna”), skupiają się na subtelniejszych, a przez to bardziej przerażających mechanizmach zniewolenia. To opowieści o systemach, które przejmują kontrolę nie siłą, lecz perswazją, ciszą i obietnicą.

„Rozdzielenie”: kontrola przez izolację i procedurę

Serial „Rozdzielenie” (oryg. „Severance”) przenosi widza do korporacji Lumon Industries, gdzie pracownicy poddają się zabiegowi „rozdzielenia”. Procedura ta całkowicie oddziela ich wspomnienia i świadomość z życia zawodowego od prywatnego. W pracy stają się czystymi, pozbawionymi kontekstu jednostkami, idealnie wydajnymi i posłusznymi.

„To nie jest opowieść o kajdanach, ale o dobrowolnym ich nałożeniu w zamian za spokój i porządek” – można by podsumować jedną z kluczowych tez serialu.

Kontrola w „Rozdzieleniu” opiera się na:

• Ciszy i sterylności przestrzeni biurowej, która eliminuje bodźce z zewnątrz.
• Rytuale i procedurze, które zastępują autonomiczne myślenie.
• Dobrowolności – pracownicy sami zgadzają się na zabieg, często kierowani lękiem przed chaosem świata zewnętrznego.

„Pluribus”: władza absolutnej wiedzy i wspólnoty

Druga z produkcji, „Pluribus”, prezentuje odmienną, lecz równie skuteczną metodę. Tutaj system oferuje swoim obywatelom dostęp do zbiorowej, pełnej wiedzy i poczucie głębokiej, doskonałej wspólnoty. W zamian wymaga całkowitej transparentności i rezygnacji z prywatności.

„Czy oddalibyśmy naszą autonomię i prawo do sekretów za poczucie bezpieczeństwa i pełnego zrozumienia?” – pyta retorycznie serial. Pokazuje społeczeństwo, które nie jest gnębione, lecz uwiedzione obietnicą harmonii i zrozumienia, gdzie każda myśl może stać się częścią kolektywu.

Science fiction jako zwierciadło współczesnych lęków

Choć oficjalnie należą do gatunku science fiction, oba seriale wydają się niezwykle aktualne. Nie straszą futurystycznymi robotami, lecz diagnozują teraźniejszość. Odnoszą się do realnych zjawisk:

• Kultu produktywności i work-life balance, który może prowadzić do fragmentacji tożsamości.
• Wymiany prywatności na wygodę w erze cyfrowej.
• Algorytmów mediów społecznościowych, które tworzą bańki informacyjne i iluzję wspólnoty.

Oba tytuły pokazują, że najtrwalsza kontrola to nie ta narzucona przemocą, lecz ta, na którą społeczeństwo wyraża milczącą zgodę, często w przekonaniu, że działa to dla jego własnego dobra. To opowieści o władzy, która nie krzyczy, lecz szeptem podpowiada rozwiązania.

Dla miłośników tego typu refleksyjnego kina i seriali, warto zajrzeć na platformy z darmową ofertą, jak freeflix.pl

• Darmowe filmy online, gdzie często można znaleźć podobne, ambitne produkcje.

Foto: cdn1.naekranie.pl