20. Światowy Dzień Nerek pod znakiem edukacji
12 marca na całym świecie obchodzony jest jubileuszowy, 20. Światowy Dzień Nerek. Inicjatywa, ustanowiona przez Międzynarodowe Towarzystwo Nefrologiczne (ISN) oraz Międzynarodową Federację Fundacji Nerek (IFKF), od dwóch dekad konsekwentnie realizuje swój główny cel: zwiększanie globalnej świadomości na temat kluczowej roli nerek w utrzymaniu zdrowia całego organizmu oraz propagowanie profilaktyki chorób nerek.
Nerki – filtr życia
Nerki, często niedoceniane, pełnią w naszym ciele szereg niezwykle istotnych funkcji. To nie tylko oczyszczanie krwi z toksyn i produktów przemiany materii. Te małe, fasolkowate narządy odpowiadają za:
- Regulację ciśnienia tętniczego krwi poprzez kontrolę objętości płynów i produkcję reniny.
- Utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej oraz elektrolitowej organizmu.
- Produkcję erytropoetyny, hormonu stymulującego szpik kostny do wytwarzania czerwonych krwinek.
- Aktywację witaminy D, niezbędnej dla zdrowia kości.
- Badanie ogólne moczu – obecność białka (białkomocz) jest często pierwszym sygnałem uszkodzenia nerek.
- Oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi – pozwala na obliczenie współczynnika eGFR, czyli szacunkowego wskaźnika filtracji kłębuszkowej, który jest miarą wydolności nerek.
- Pomiar ciśnienia tętniczego krwi.
Jak podkreślają nefrolodzy, uszkodzenie nerek postępuje często bezobjawowo przez wiele lat. Gdy pojawiają się pierwsze wyraźne symptomy, takie jak obrzęki, zmęczenie czy problemy z oddawaniem moczu, ich funkcja może być już w znacznym stopniu upośledzona.
Ciche zagrożenie: przewlekła choroba nerek (PChN)
Przewlekła choroba nerek to globalny problem zdrowotny, dotykający według szacunków nawet 10% populacji świata. Głównymi czynnikami ryzyka jej rozwoju są:
„Cukrzyca i nadciśnienie tętnicze to dwie wiodące przyczyny schyłkowej niewydolności nerek na świecie. Kontrola tych chorób jest fundamentem prewencji nefrologicznej” – przypominają eksperci z okazji Światowego Dnia Nerek.
Do innych istotnych czynników należą: otyłość, palenie tytoniu, zaawansowany wiek, choroby autoimmunologiczne oraz rodzinne obciążenie chorobami nerek.
Profilaktyka zaczyna się od badań
Kluczem do wczesnego wykrycia problemów są proste, łatwo dostępne i tanie badania:
Specjaliści zalecają, aby osoby z grup ryzyka wykonywały te badania przynajmniej raz w roku. Zdrowy styl życia – zbilansowana dieta z ograniczeniem soli, regularna aktywność fizyczna, odpowiednie nawodnienie i unikanie używek – stanowi drugi filar skutecznej ochrony tego „małego wielkiego narządu”.
20. edycja Światowego Dnia Nerek to doskonały moment, by zatrzymać się na chwilę i pomyśleć o swoim zdrowiu. Zaplanowanie wizyty u lekarza rodzinnego i wykonanie podstawowych badań kontrolnych to inwestycja, która może uchronić przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi w przyszłości.
Foto: www.pexels.com
