Unijny dylemat: własna kukurydza kontra importowany biometan
W unijnej polityce klimatycznej od lat widoczny jest wyraźny paradoks. Z jednej strony uprawa kukurydzy przeznaczonej na potrzeby biogazowni jest krytykowana i stopniowo ograniczana, ponieważ – według argumentów Komisji Europejskiej – konkuruje z produkcją żywności i nie zawsze przynosi oczekiwane korzyści klimatyczne. Z drugiej jednak strony import biometanu z Ukrainy do Unii Europejskiej dynamicznie rośnie, a według zapowiedzi zarówno ukraińskich, jak i unijnych władz, ten trend ma się utrzymać w najbliższych latach.
Różne standardy dla różnych pochodzeń?
Eksperci ds. energetyki i rolnictwa zwracają uwagę na pozorną sprzeczność w tym podejściu. „W Unii wprowadzamy coraz surowsze kryteria zrównoważonego rozwoju dla własnych upraw energetycznych, jednocześnie otwierając rynek na biometan z kraju, gdzie te standardy mogą być zupełnie inne” – komentuje dr Anna Kowalska, analityczka rynku biopaliw. Kluczowe pytanie, które pojawia się w tej dyskusji, brzmi: czy ukraińskie biometanownie, które zasilają unijny system, nie wykorzystują milionów ton kukurydzy rocznie, uprawianej w podobny sposób, który w UE uznano za problematyczny?
Import ukraińskiego biometanu ma pomóc w uniezależnieniu się od rosyjskich surowców i realizacji celów REPowerEU, ale nie może odbywać się kosztem przenoszenia emisji i problemów środowiskowych poza granice Wspólnoty.
Ukraina jako przyszły kluczowy dostawca
Ukraina, dysponująca ogromnymi obszarami rolniczymi, postrzega produkcję biometanu jako strategiczną szansę gospodarczą. Rząd w Kijowie przyjął ambitne plany rozwoju sektora, a inwestycje w nowe instalacje nabierają tempa. Unia Europejska, dążąc do dywersyfikacji źródeł gazu po inwazji Rosji na Ukrainę, widzi w tym partnerstwie korzyść dla bezpieczeństwa energetycznego. Powstaje jednak pytanie o rzetelność śladu węglowego całego łańcucha dostaw.
Wyzwania dla spójności polityki klimatycznej
Dla zachowania wiarygodności unijna polityka klimatyczna musi być spójna. Oznacza to, że importowane biopaliwa powinny spełniać te same wymagania środowiskowe i społeczne, co produkcja wewnątrzunijna. W przeciwnym razie istnieje ryzyko „ucieczki emisji” – przenoszenia działalności o wysokim śladzie węglowym do krajów o łagodniejszych regulacjach. Obecnie trwają prace nad włączeniem sektora biometanu do unijnego systemu certyfikacji, co ma zapewnić przejrzystość i zrównoważony charakter importu.
Rozwój współpracy z Ukrainą w zakresie zielonej energii jest ważny i potrzebny, ale nie może opierać się na podwójnych standardach. Przyszłość tego rynku zależeć będzie od wypracowania mechanizmów, które zagwarantują, że ukraiński biometan będzie naprawdę „zielony” – od pola aż do unijnej sieci gazowej.
Foto: www.pexels.com
