W środę, 15 października 2024 roku, polska kultura pogrążyła się w żałobie. Zmarł Wiesław Myśliwski, jeden z najwybitniejszych i najbardziej cenionych pisarzy współczesnych, dwukrotny laureat Nagrody Nike. Informację o śmierci autora potwierdził Instytut Książki, powołując się na doniesienia redakcji „Tygodnika Powszechnego”.
Mistrz słowa i laureat najważniejszych nagród
Wiesław Myśliwski urodził się 25 marca 1932 roku w Dwikozach. Jego twórczość, głęboko zakorzeniona w polskiej tradycji i kulturze ludowej, na stałe wpisała się do kanonu literatury narodowej. Był autorem takich przełomowych dzieł jak „Widnokrąg”, „Traktat o łuskaniu fasoli”, „Kamień na kamieniu” czy „Ostatnie rozdanie”. Za „Widnokrąg” (1997) oraz „Traktat o łuskaniu fasoli” (2007) otrzymał Nagrodę Nike, stając się jedynym pisarzem w historii tej prestiżowej nagrody, który zdobył ją dwukrotnie.
Kultura mowy fundamentem twórczości
Twórczość Myśliwskiego była przede wszystkim hołdem złożonym językowi. Sam autor wielokrotnie podkreślał, że literatura jest sztuką języka. Jego proza, z pozoru tradycyjna i osadzona w wiejskich realiach, w istocie była niezwykle nowatorskim i filozoficznym traktatem o pamięci, tożsamości i przemijaniu. Bohaterowie jego powieści, często prości ludzie, poprzez swoją opowieść i sposób wysławiania się stawali się nosicielami uniwersalnej mądrości.
„Język jest naszym największym dziedzictwem. W nim zapisana jest cała nasza historia, dusza narodu” – mawiał pisarz, co doskonale odzwierciedlało jego pisarskie credo.
Tradycyjny warsztat i dążenie do prostoty
Myśliwski był pisarzem wymagającym, zarówno wobec siebie, jak i czytelnika. Pracował nad każdym zdaniem z benedyktyńską cierpliwością, dążąc do maksymalnej precyzji i głębi. Jego styl, choć bogaty i pełny gawędziarskich zwrotów, cechowała wewnętrzna dyscyplina i dążenie do esencji. Odrzucał powierzchowną nowoczesność na rzecz zgłębiania odwiecznych tematów: życia, śmierci, miłości i winy. Jego książki, choć opowiadają o konkretnych ludziach i miejscach, mają wymiar absolutnie uniwersalny.
Dziedzictwo, które przetrwa
Śmierć Wiesława Myśliwskiego to koniec pewnej epoki w polskiej literaturze. Był ostatnim z wielkich pisarzy, dla którego słowo było świętością, a opowieść – formą ocalenia świata od zapomnienia. Jego dzieła, tłumaczone na wiele języków, stanowią wizytówkę polskiej kultury za granicą. Pozostawił po sobie nie tylko wspaniałe powieści, ale także wzór pisarskiej uczciwości i głębokiego humanizmu.
Reakcje świata kultury są powszechne i pełne żalu. Pożegnania płyną od współpracowników, przyjaciół, krytyków literackich i tysięcy czytelników, dla których jego książki były literackim przewodnikiem. Instytut Książki zapowiedział, że w najbliższym czasie zostaną podane szczegóły dotyczące ceremonii pożegnalnej. Bez wątpienia, Wiesław Myśliwski na zawsze pozostanie jednym z filarów polskiej literatury XX i XXI wieku, a jego głos – choć teraz już milczący – wciąż będzie rozbrzmiewać z kart jego nieśmiertelnych dzieł.
Foto: images.iberion.media
