Nowe podejście do finansowania odbudowy Ukrainy
Belgijski rząd zdecydowanie odcina się od koncepcji wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów jako bezpośredniego źródła finansowania dla Ukrainy. Minister spraw zagranicznych, Maxime Prevot, w środowym oświadczeniu jasno określił stanowisko swojego kraju, wskazując na potrzebę poszukiwania alternatywnych i prawnie bezpiecznych rozwiązań.
Naszym priorytetem jest zapewnienie Ukrainie stabilnego i przewidywalnego wsparcia finansowego, ale musi to odbywać się w sposób zgodny z prawem międzynarodowym i nie narażający Belgii na poważne konsekwencje prawne – podkreślił Prevot.
Plan Komisji Europejskiej a stanowisko Belgii
Oświadczenie belgijskiego ministra zbiegło się w czasie z prezentacją przez Komisję Europejską wieloletniego planu finansowania Ukrainy na lata 2026-2027. Unijni urzędnicy od miesięcy pracowali nad mechanizmami, które pozwoliłyby na wykorzystanie przychodów z zamrożonych rosyjskich aktywów, szacowanych na setki miliardów euro, na rzecz odbudowy kraju zniszczonego wojną.
Belgia, jako kraj będący ważnym centrum finansowym, gdzie znajduje się znaczna część tych zamrożonych środków, wyraża jednak poważne wątpliwości co do takiego rozwiązania. Eksperci wskazują, że bezpośrednie przejęcie kapitału mogłoby zostać uznane za konfiskatę, co naruszałoby zasady prawa międzynarodowego i mogłoby podważyć zaufanie do europejskiego systemu finansowego.
Jakie są alternatywne rozwiązania?
Minister Prevot nie sprecyzował szczegółowo, jakie „alternatywne metody” rozważa jego rząd. Analitycy wskazują jednak na kilka możliwych scenariuszy:
- Podatek od nadzwyczajnych zysków – nałożenie specjalnego podatku na instytucje finansowe zarządzające zamrożonymi aktywami, które osiągają z nich zyski.
- Pożyczki zabezpieczone przyszłymi wpływami – zaciągnięcie przez UE lub państwa członkowskie pożyczek na rynkach kapitałowych, które byłyby spłacane z przyszłych dochodów generowanych przez te aktywa.
- Wzmocnienie istniejących instrumentów – zwiększenie składek państw członkowskich do już istniejących funduszy pomocowych, takich jak Europejski Instrument na rzecz Pokoju.
Reakcje międzynarodowe i konsekwencje
Stanowisko Belgii może skomplikować negocjacje na forum Unii Europejskiej, gdzie część krajów, zwłaszcza z Europy Wschodniej, naciska na jak najszybsze i najbardziej bezpośrednie wykorzystanie rosyjskich aktywów. Jednocześnie, inne państwa o silnych sektorach finansowych, jak Luksemburg czy Holandia, mogą podzielać obawy Brukseli.
Decyzja ta wpisuje się w szerszą dyskusję na temat odpowiedzialności Rosji za zniszczenia w Ukrainie oraz mechanizmów zapewnienia sprawiedliwej reparacji. Eksperci podkreślają, że kluczowe jest wypracowanie rozwiązania, które będzie zarówno skuteczne, jak i odporne na ewentualne wyzwania prawne ze strony Federacji Rosyjskiej.
W najbliższych tygodniach oczekuje się intensywnych konsultacji między państwami członkowskimi, Komisją Europejską i partnerami międzynarodowymi, w tym Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią, które również zamroziły znaczne rosyjskie aktywa. Ostateczny kształt unijnego mechanizmu finansowania Ukrainy na kolejne lata ma zostać uzgodniony do końca bieżącego roku.
