Gwałtowny wzrost cen gazu w Europie
Trwająca mroźna zima spowodowała gwałtowny wzrost cen gazu na kluczowych europejskich rynkach. Jak podaje „Rzeczpospolita”, w ciągu zaledwie trzech tygodni kontrakty na holenderskim hubie TTF, będącym europejskim benchmarkiem, poszybowały z poziomu poniżej 28 euro za megawatogodzinę do ponad 40 euro za MWh. To wzrost o ponad 40%, który odbija się bezpośrednio na kosztach energii dla gospodarstw domowych i przemysłu.
Sytuacja na polskiej giełdzie TGE
Podobna dynamika jest widoczna na polskim rynku. Na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) notowania gazu w tym samym okresie również wzrosły o ponad 40%. Ten skok cenowy jest bezpośrednio powiązany ze zwiększonym zapotrzebowaniem na gaz do ogrzewania w trakcie utrzymujących się niskich temperatur oraz z wyższym zużyciem gazu do produkcji energii elektrycznej.
Polskie magazyny gazu są napełnione na poziomie około 98%, co jest wynikiem znacznie lepszym od unijnej średniej, szacowanej na nieco ponad 80%. To dobry bufor bezpieczeństwa, ale nie niweluje całkowicie presji cenowej z rynku spot – komentuje dla dziennika ekspert rynku energii.
Czynniki kształtujące ceny i perspektywy
Eksperci wskazują, że na ostateczny rachunek za gaz w nadchodzących miesiącach wpłynie kilka kluczowych czynników:
- Tempo ustępowania mrozów: Im dłużej utrzymają się niskie temperatury, tym większe będzie zużycie i presja na ceny.
- Globalna rywalizacja o LNG: Europa konkuruje o dostawy skroplonego gazu ziemnego z Azją, co może windować ceny na rynku globalnym.
- Stan magazynów: Szybkość, z jaką będą opróżniane zapasy w trakcie zimy, zadecyduje o potrzebie ich uzupełnienia w sezonie wiosenno-letnim.
- Dostawy rurowe: Niepewność związana z tranzytem gazu przez Ukrainę oraz wolumeny przesyłane z innych kierunków.
Wpływ na gospodarkę i odbiorców końcowych
Wzrosty cen na giełdzie przekładają się z opóźnieniem na taryfy dla odbiorców końcowych. Dla gospodarstw domowych oznaczają one wyższe rachunki za ogrzewanie, zwłaszcza w przypadku ogrzewania gazowego. Dla przemysłu, szczególnie energochłonnego, rosnące koszty surowca są poważnym obciążeniem, które może wpływać na konkurencyjność i marże. Branże takie jak chemiczna, ceramiczna czy szklarska są szczególnie wrażliwe na wahania cen gazu.
Analitycy podkreślają, że obecna sytuacja jest testem dla odporności europejskiego systemu gazowego po ograniczeniu dostaw z Rosji. Pomimo dobrych poziomów napełnienia magazynów, rynek pozostaje podatny na gwałtowne ruchy cenowe wywołane czynnikami pogodowymi i geopolitycznymi. Kolejne tygodnie pokażą, czy wzrosty cen mają charakter przejściowy, czy też zwiastują trwalszą tendencję wzrostową w sezonie 2024 roku.
Foto: www.unsplash.com
