Rekordowy budżet unijny na badania po 2027 roku
Unia Europejska planuje przeznaczyć bezprecedensowe środki na badania naukowe i innowacje w kolejnej perspektywie finansowej po 2027 roku. Eksperci ostrzegają jednak, że Polska może nie wykorzystać tej historycznej szansy, co grozi utknięciem naszego kraju w grupie państw średnio rozwiniętych technologicznie.
Stawka jest wyjątkowo wysoka
Jak wynika z nieoficjalnych informacji, nowy program ramowy UE w dziedzinie badań i innowacji ma być największym w historii Wspólnoty. Kwoty, o których mowa, znacznie przewyższają dotychczasowe programy, w tym obecny Horizon Europe. Dla polskiej nauki i gospodarki oznacza to potencjalny zastrzyk miliardów euro, które mogłyby przyspieszyć modernizację kraju i budowę gospodarki opartej na wiedzy.
„Nie można zmarnować tej szansy”
- podkreślają naukowcy i przedsiębiorcy zaangażowani w projekty badawcze.
Wyzwania dla Polski
Polska tradycyjnie ma problem z pełnym wykorzystaniem unijnych środków na badania. W poprzednich programach ramowych nasz kraj zajmował odległe miejsca pod względem skuteczności pozyskiwania grantów. Główne bariery to:
- Niska jakość aplikacji projektowych
- Brak doświadczenia w międzynarodowej współpracy badawczej
- Niedostateczne wsparcie instytucjonalne dla naukowców
- Skomplikowane procedury aplikacyjne
Konsekwencje zaniechań
Eksperci wskazują, że nie wykorzystanie tych środków będzie miało dalekosiężne konsekwencje. Kraje, które skutecznie pozyskają unijne fundusze badawcze, zyskają przewagę konkurencyjną w kluczowych sektorach:
- Zaawansowane technologie
- Biotechnologie i farmacja
- Zielona transformacja
- Sztuczna inteligencja i cyfryzacja
Polska gospodarka, pozbawiona tego impulsu, może utknąć w pułapce średniego rozwoju, opierając się na przestarzałych technologiach i niskiej wartości dodanej.
Potrzebne pilne działania
Aby zmienić tę niepokojącą perspektywę, konieczne są natychmiastowe działania ze strony rządu, uczelni i przedsiębiorstw. Należą do nich:
- Wzmocnienie narodowego systemu wsparcia dla aplikujących
- Inwestycje w infrastrukturę badawczą
- Budowanie sieci współpracy międzynarodowej
- Edukacja w zakresie przygotowywania wniosków projektowych
Jak podkreślają analitycy, czas na przygotowania jest ograniczony. Procesy aplikacyjne w nowym programie ramowym rozpoczną się za niecałe trzy lata, co oznacza, że prace nad strategią pozyskiwania funduszy powinny ruszyć natychmiast.
Foto: www.unsplash.com
