Bezpłatne studia, nierówne szanse
Mimo że polskie publiczne uczelnie oferują bezpłatne studia, dostęp do wyższego wykształcenia wciąż pozostaje przywilejem zarezerwowanym dla wybranych grup społecznych. Najnowsze dane pokazują, że system edukacji wyższej w Polsce boryka się z poważnymi problemami strukturalnymi, które uniemożliwiają rzeczywistą równość szans.
Szklany sufit w liczbach
Statystyki są bezlitosne: jedynie 10% dzieci pochodzących z rodzin, w których rodzice nie posiadają wykształcenia średniego, kończy studia wyższe. Ten wskaźnik plasuje Polskę na niechlubnym pierwszym miejscu w Europie pod względem tzw. szklanego sufitu edukacyjnego.
„Polski system edukacji wyższej z pozoru jest otwarty dla wszystkich, jednak w praktyce wciąż faworyzuje osoby z określonych środowisk”
- komentuje sytuację dr hab. Anna Kowalska, socjolog edukacji.
Kryzys w akademikach
Jednym z kluczowych problemów jest dramatyczny niedobór miejsc w akademikach. Szacuje się, że brakuje około 400 tysięcy miejsc w domach studenckich, co szczególnie dotyka osoby z mniejszych miejscowości, dla których koszty wynajmu mieszkania w dużych miastach uniwersyteckich stanowią nieprzekraczalną barierę.
Bariery ekonomiczne i społeczne
- Koszty utrzymania podczas studiów przekraczają możliwości finansowe wielu rodzin
- Brak odpowiedniego wsparcia dla studentów z rodzin o niższym statusie materialnym
- Nierówny dostęp do edukacji na wcześniejszych etapach kształcenia
- Ograniczone możliwości dorabiania podczas studiów
Perspektywy zmian
Eksperci wskazują, że rozwiązanie problemu wymaga kompleksowego podejścia. Konieczne jest nie tylko zwiększenie liczby miejsc w akademikach, ale także rozwój programów stypendialnych, wsparcie psychologiczne dla studentów z trudniejszych środowisk oraz zmiana w systemie rekrutacji, która uwzględniałaby kontekst społeczny kandydatów.
Bez tych zmian polskie szkolnictwo wyższe pozostanie systemem, który teoretycznie gwarantuje równy dostęp, jednak w praktyce utrwala istniejące nierówności społeczne.
Foto: www.unsplash.com
