Kluczowe porozumienie gazowe na Morzu Śródziemnym
Po latach negocjacji, Cypr i Izrael są w końcowej fazie zawarcia historycznego porozumienia dotyczącego wspólnej eksploatacji złoża gazowego Aphrodite-Ishai. Umowa, która reguluje podział zasobów i zasady współpracy przy wydobyciu, ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego obu państw oraz dla geopolityki regionu Morza Śródziemnego.
Rozwiązanie długoletniego sporu
Złoże Aphrodite, odkryte w 2011 roku w wyłącznej strefie ekonomicznej Cypru, częściowo zachodzi na izraelskie złoże Ishai. Ta geograficzna zależność przez lata była źródłem sporów i opóźniała rozpoczęcie komercyjnej eksploatacji cennych surowców. Ostatnie doniesienia wskazują, że strony są bardzo blisko finalizacji technicznych i finansowych szczegółów umowy. Rozmowy przyspieszyły w ostatnich miesiącach, co eksperci wiążą z europejską potrzebą dywersyfikacji źródeł gazu po inwazji Rosji na Ukrainę.
To porozumienie to nie tylko kwestia podziału zysków. To symbol współpracy i stabilności w niestabilnym regionie. Otwiera drogę do dalszych, wspólnych inwestycji w infrastrukturę energetyczną.
Znaczenie dla Europy i regionu
Zasoby złoża Aphrodite szacuje się na około 4,5 biliona stóp sześciennych gazu. Dla Cypru, który nie posiada własnych źródeł energii, umowa oznacza szansę na znaczące przychody do budżetu państwa i rozwój gospodarczy. Dla Izraela to kolejny krok w budowie pozycji regionalnego eksportera energii.
Dla Unii Europejskiej, zabiegającej o zmniejszenie zależności od rosyjskich surowców, gaz ze wschodniego Morza Śródziemnego staje się coraz bardziej atrakcyjną alternatywą. Porozumienie może przyśpieszyć realizację projektów infrastrukturalnych, takich jak podwodny gazociąg czy terminale LNG, które umożliwią transport surowca do Europy.
Wyzwania i perspektywy
Mimo postępów, przed realizacją projektu stoją jeszcze wyzwania:
- Koszty inwestycyjne: Wydobycie z głębokowodnego złoża wymaga ogromnych nakładów finansowych.
- Kwestie środowiskowe: Projekt będzie podlegał ścisłej ocenie oddziaływania na środowisko morskie.
- Kontekst regionalny: Turcja, która nie uznaje jurysdykcji Cypru nad tymi wodami, może wyrazić sprzeciw wobec porozumienia.
Eksperci podkreślają, że pomyślne zakończenie negocjacji między Nikozją a Jerozolimą może stać się wzorem dla rozwiązywania podobnych sporów o zasoby na morzu na całym świecie. Ostateczne podpisanie umowy oczekiwane jest w nadchodzących tygodniach.
