Program pomocowy, który obciąża samorządy
Rządowy bon ciepłowniczy, który miał stanowić formę wsparcia dla mieszkańców w związku z wysokimi kosztami energii, stał się źródłem poważnych problemów finansowych dla wielu gmin w Polsce. Choć program teoretycznie miał przynieść ulgę obywatelom, w praktyce okazał się dodatkowym obciążeniem dla samorządów, które muszą ponosić koszty obsługi wniosków, mimo że większość z nich kończy się odmową.
Koszty bez rekompensaty
Jak wynika z informacji płynących z samorządów, głównym problemem są kryteria przyjęte w programie, które są na tyle restrykcyjne, że większość wnioskujących nie spełnia warunków otrzymania wsparcia. Mimo to gminy są zobowiązane do przeprowadzenia całej procedury weryfikacyjnej, co generuje konkretne koszty administracyjne i personalne. Samorządy nie otrzymują żadnej rekompensaty za rozpatrzenie wniosków zakończonych negatywną decyzją, co w efekcie oznacza, że środki z ich budżetów są przeznaczane na obsługę programu, który nie przynosi korzyści ich mieszkańcom.
„To klasyczny przykład dobrej idei, która w praktyce okazała się pułapką. Z jednej strony rząd ogłasza program pomocowy, z drugiej – przerzuca koszty jego realizacji na samorządy, nie zapewniając im odpowiedniego finansowania” – komentuje sytuację ekspert ds. samorządowych.
Domagają się zmian w zasadach
W związku z zaistniałą sytuacją, gminy jednogłośnie domagają się od rządu pilnych zmian w zasadach programu. Postulaty samorządowców koncentrują się na dwóch głównych kwestiach:
- Zmiany kryteriów kwalifikacyjnych – tak aby pomoc rzeczywiście trafiała do potrzebujących, a nie była jedynie teoretycznym instrumentem.
- Wprowadzenia rekompensaty – za wszystkie rozpatrzone wnioski, niezależnie od ich wyniku, co pozwoliłoby gminom pokryć koszty administracyjne związane z obsługą programu.
Niepokoje samorządów są tym większe, że wiele osób, które złożyły wnioski o bon ciepłowniczy, jednocześnie korzysta z innych form wsparcia, takich jak dopłaty do konta czy programów oszczędnościowych. Brak koordynacji między różnymi programami pomocowymi prowadzi do marnotrawstwa środków i nieefektywności całego systemu.
Perspektywy na przyszłość
Obecnie trwają intensywne rozmowy między przedstawicielami samorządów a ministerstwami odpowiedzialnymi za program. Samorządowcy liczą na szybką reakcję rządu i wprowadzenie niezbędnych korekt. W przeciwnym razie, wiele gmin może znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej, zmuszonych do cięć w innych obszarach, aby sfinansować koszty obsługi programu bonu ciepłowniczego.
Sytuacja ta unaocznia szerszy problem w polityce społecznej i energetycznej państwa. Tworzenie programów pomocowych bez odpowiedniego zabezpieczenia finansowego i logistycznego dla jednostek je realizujących prowadzi do paradoksalnych sytuacji, w których pomoc zamiast wspierać, staje się źródłem dodatkowych problemów. W dobie wysokiej inflacji i rosnących kosztów życia, efektywne zarządzanie publicznymi środkami na cele socjalne staje się kluczowym wyzwaniem dla władz zarówno centralnych, jak i lokalnych.
