Stosunki dyplomatyczne między Izraelem a Hiszpanią przeżywają najpoważniejszy kryzys od lat. Premier Benjamin Netanjahu w ostrych słowach oskarżył rząd w Madrycie o prowadzenie „wojny dyplomatycznej” przeciwko jego krajowi. W odpowiedzi na te zarzuty oraz na stanowczą krytykę polityki Izraela w Strefie Gazy, władze w Jerozolimie podjęły bezprecedensową decyzję o usunięciu hiszpańskich przedstawicieli z kluczowego centrum koordynacyjnego.
Ostra reakcja na europejską krytykę
Decyzja Netanjahu jest bezpośrednią odpowiedzią na ostatnie, coraz bardziej stanowcze, działania dyplomatyczne Hiszpanii. Rząd Pedro Sáncheza od miesięcy na forum Unii Europejskiej i ONZ nawoływał do natychmiastowego zawieszenia broni w Gazie oraz krytykował izraelską ofensywę, określając ją niekiedy jako „nielegalną wojnę”. Hiszpański minister spraw zagranicznych, José Manuel Albares, wielokrotnie podkreślał, że liczba ofiar cywilnych jest nie do zaakceptowania i wzywał do większej presji na Izrael.
Centrum, z którego usunięto hiszpańskich dyplomatów, odgrywa kluczową rolę w koordynowaniu i nadzorowaniu działań humanitarnych oraz militarnych w Strefie Gazy. Pozbawienie Hiszpanii dostępu do tego forum jest więc symbolicznym, ale i bardzo konkretnym ciosem, ograniczającym jej możliwości monitorowania sytuacji na miejscu i wpływania na proces decyzyjny.
„Nie będziemy milczeć” – stanowcza postawa Izraela
W oficjalnym oświadczeniu biura premiera Netanjahu padły mocne słowa: „Hiszpania prowadzi wrogią i podżegającą politykę wobec Izraela. Jej działania podważają suwerenne prawo Izraela do obrony siebie samego”. Izraelski przywódca zaznaczył, że jego kraj „nie będzie milczał w obliczu hipokryzji”, która jego zdaniem charakteryzuje stanowisko Madrytu. Rząd izraelski uważa, że Hiszpania, nie uznając w pełni prawa Izraela do samoobrony po atakach Hamasu z 7 października, faktycznie wspiera organizację uznawaną za terrorystyczną.
Ta retoryka wpisuje się w szerszą strategię izraelskiego rządu, który od początku konfliktu zdecydowanie odpiera wszelką międzynarodową krytykę, uznając ją często za stronniczą i motywowaną politycznie. Izraelscy oficjele wskazują na rzekomą „selektywną moralność” części państw europejskich.
Determinacja Madrytu i dalsze reperkusje
Po drugiej stronie barykady Hiszpania nie zamierza łagodzić swojego tonu. Minister Albares zapowiedział, że będzie kontynuował wysiłki na rzecz „zakończenia tej humanitarnej katastrofy”. Madryt zamierza jeszcze intensywniej działać na forum Unii Europejskiej, by przeforsować wspólne, bardziej stanowcze stanowisko, które mogłoby obejmować nawet sankcje. Hiszpański rząd rozważa również uznanie państwa palestyńskiego w sposób jednostronny, co byłoby kolejnym poważnym ciosem w relacje z Izraelem.
Eksperci ds. stosunków międzynarodowych ostrzegają, że ten konflikt dyplomatyczny może mieć daleko idące konsekwencje. Pogłębia on istniejące już podziały w Unii Europejskiej w kwestii bliskowschodniej. Podczas gdy kraje takie jak Hiszpania, Irlandia i Belgia opowiadają się za natychmiastowym zawieszeniem broni, inne, jak Niemcy czy Austria, podkreślają przede wszystkim prawo Izraela do samoobrony. Zaostrzenie sporu z Madrytem może również wpłynąć na współpracę dwustronną w dziedzinach takich jak handel, kultura czy bezpieczeństwo.
Obecna sytuacja jest testem dla europejskiej solidarności i zdolności UE do wypracowania spójnej polityki zagranicznej. Jednocześnie pokazuje, jak bardzo konflikt w Gazie destabilizuje stosunki Izraela nawet z jego tradycyjnymi partnerami. Decyzja Netanjahu o wydaleniu hiszpańskich dyplomatów z centrum koordynacyjnego nie kończy sprawy, a jedynie otwiera nowy, jeszcze bardziej napięty rozdział w tej dyplomatycznej wojnie, której reperkusje mogą odczuć obywatele obu krajów.
Foto: images.iberion.media
