Podczas inauguracji XVII Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach były premier i eurodeputowany Jerzy Buzek wygłosił przemówienie, które odbiło się szerokim echem wśród uczestników. Stwierdził w nim, że świat, w którym żyliśmy przez ostatnie dekady, definitywnie się skończył, a wraz z nim zniknęła tak zwana dywidenda pokoju – okres stabilności i rozwoju gospodarczego, który nastąpił po zakończeniu zimnej wojny.
Według Buzka, obecną rzeczywistość cechuje nie tyle brak porządku, co celowe nim zarządzanie przez globalne mocarstwa. „Epoka porządku została zastąpiona epoką zarządzanego chaosu” – podkreślił polityk, wskazując na rosnącą nieprzewidywalność w stosunkach międzynarodowych, konflikty hybrydowe oraz instrumentalne traktowanie prawa międzynarodowego. Jego zdaniem, Unia Europejska musi pilnie wypracować nowe mechanizmy obronne i gospodarcze, aby sprostać wyzwaniom płynącym z rywalizacji Chin, Stanów Zjednoczonych i Rosji.
Dywidenda pokoju, która przez lata pozwalała państwom europejskim ograniczać wydatki na zbrojenia i przekierowywać środki na cele socjalne oraz inwestycje, według ekspertów już od 2014 roku systematycznie malała. Analitycy z Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem w Sztokholmie (SIPRI) zwracają uwagę, że globalne wydatki wojskowe w 2023 roku osiągnęły rekordowy poziom ponad 2,4 biliona dolarów. W tym kontekście słowa Buzka nabierają szczególnego znaczenia – Europa stoi przed koniecznością budowy własnej suwerenności strategicznej, zarówno w wymiarze militarnym, jak i energetycznym czy technologicznym.
Europejski Kongres Gospodarczy, który zgromadził w Katowicach tysiące przedstawicieli biznesu, polityki i nauki, stał się areną debaty o przyszłości Starego Kontynentu w cieniu wojny w Ukrainie oraz narastających napięć handlowych. Wystąpienie Buzka wyznaczyło ton wielu panelom dyskusyjnym, w których eksperci zgodnie podkreślali, że dotychczasowe modele współpracy i bezpieczeństwa wymagają gruntownej rewizji.
Foto: images.pexels.com
