Zmiany w przepisach dotyczących usuwania drzew i wywrotów
Od 2026 roku właściciele posesji w Polsce muszą liczyć się z zaostrzonymi regulacjami dotyczącymi wycinki drzew oraz usuwania tzw. wywrotów, czyli drzew przewróconych przez wiatr lub inne czynniki naturalne. Nowelizacja ustawy o ochronie przyrody wprowadza precyzyjne progi obwodu pnia, które decydują o konieczności uzyskania zgłoszenia lub zezwolenia. Według ekspertów z zakresu prawa ochrony środowiska, nieznajomość tych przepisów może kosztować właścicieli nieruchomości nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Kiedy wymagane jest zgłoszenie, a kiedy zezwolenie?
Zgodnie z nowymi wytycznymi, usunięcie drzewa o obwodzie pnia mierzonym na wysokości 5 cm od ziemi – powyżej 80 cm w przypadku gatunków szybko rosnących (np. topola, wierzba) oraz powyżej 50 cm dla pozostałych – wymaga zgłoszenia do urzędu gminy. Jeśli drzewo ma obwód przekraczający 120 cm, konieczne jest już uzyskanie zezwolenia. W przypadku wywrotów, które są skutkiem działania sił przyrody, procedura jest uproszczona, ale tylko pod warunkiem, że drzewo stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub mienia. W przeciwnym razie, usunięcie go bez zgłoszenia może zostać potraktowane jako wykroczenie.
Wysokość kar i jak ich uniknąć
Kary za nielegalną wycinkę są naliczane według stawek określonych w ustawie – mogą sięgać nawet 500 zł za każdy centymetr obwodu pnia. W praktyce oznacza to, że za usunięcie dużego dębu bez pozwolenia grozi mandat rzędu 10–20 tysięcy złotych. Aby uniknąć tych sankcji, warto przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac skonsultować się z urzędem gminy lub zatrudnić specjalistę – np. dendrologa – który oceni stan drzewa i pomoże wypełnić formalności. Ponadto, w przypadku wywrotów, należy niezwłocznie udokumentować sytuację (zdjęcia, data), a następnie złożyć wniosek o wydanie decyzji o usunięciu – najlepiej w ciągu 7 dni od zdarzenia.
Kontekst prawny i praktyczne wskazówki
Warto przypomnieć, że przepisy te nie dotyczą drzew owocowych, rosnących w szkółkach lub na plantacjach, a także krzewów. Jednak w przypadku gatunków chronionych (np. cis, dąb szypułkowy) nawet niewielkie drzewo wymaga zgody regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Eksperci radzą, by przed każdą wycinką sprawdzić, czy na posesji nie występują gatunki objęte ochroną – można to zrobić przez internetową bazę danych przyrodniczych. W 2025 roku w Polsce odnotowano ponad 3 tysiące przypadków nielegalnej wycinki, z czego aż 40% dotyczyło drzew usuniętych bez zgłoszenia na terenie prywatnych posesji. Dlatego tak ważne jest, by być świadomym obowiązujących norm.
„Prawo nie zwalnia z obowiązku znajomości przepisów, a w przypadku ochrony przyrody urzędnicy są szczególnie rygorystyczni. Lepiej poświęcić godzinę na wizytę w urzędzie niż ryzykować mandat w wysokości kilku tysięcy złotych” – mówi mecenas Anna Kowalska, specjalistka prawa administracyjnego.
Foto: images.pexels.com
