Podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach eksperci zwrócili uwagę na trudną sytuację polskich rolników, którzy w bieżącym sezonie muszą lawirować między presją kosztową a ryzykiem spadku wydajności upraw. Jak podkreślano, decyzje o ograniczeniu nakładów na nawozy czy środki ochrony roślin mogą przynieść krótkoterminowe oszczędności, ale w dłuższej perspektywie grożą obniżeniem plonów i destabilizacją produkcji.
Kumulacja wyzwań w jednym sezonie
Rolnicy w Polsce i Europie mierzą się z szeregiem niekorzystnych czynników – od ekstremalnych zjawisk pogodowych, przez wahania cen surowców, po napięcia na globalnych rynkach rolnych. Według danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, koszty produkcji w 2024 roku wzrosły średnio o 15-20% w porównaniu z rokiem poprzednim, co zmusza gospodarstwa do poszukiwania oszczędności. Jednak, jak ostrzegają specjaliści, zbyt radykalne cięcia mogą doprowadzić do spadku plonów nawet o 10-15% w kolejnych latach.
Presja cenowa i globalny kontekst
Dodatkowym problemem są niskie ceny skupu zbóż i rzepaku, które nie nadążają za rosnącymi kosztami produkcji. W efekcie wielu producentów rolnych balansuje na granicy opłacalności. Eksperci zwracają uwagę, że podobna sytuacja miała miejsce w latach 2015-2016, kiedy to po okresie niskich cen wiele gospodarstw zrezygnowało z inwestycji w nowoczesne technologie, co przełożyło się na późniejszy spadek wydajności.
„Optymalizacja kosztów w rolnictwie to sztuka wyważenia – zbyt daleko posunięte oszczędności mogą zniszczyć potencjał produkcyjny ziemi na lata. Rolnicy powinni korzystać z doradztwa agronomicznego i analizować każdą decyzję pod kątem długoterminowych skutków” – powiedział podczas panelu dyskusyjnego prof. Andrzej Kowalski, ekspert ds. ekonomiki rolnictwa.
Potrzeba wsparcia i innowacji
W obliczu tych wyzwań kluczowe staje się wsparcie ze strony państwa i Unii Europejskiej, a także wdrażanie innowacji, takich jak precyzyjne rolnictwo czy systemy monitorowania plonów. Dzięki nim możliwe jest bardziej efektywne zarządzanie nakładami bez ryzyka utraty wydajności. Jak podkreślano na kongresie, przyszłość polskiego rolnictwa zależy od umiejętności adaptacji do zmieniających się warunków i świadomego zarządzania ryzykiem.
Foto: images.pexels.com
