Operatorzy przesyłowi Polski i Litwy — Polskie Sieci Elektroenergetyczne oraz Litgrid — zawarli w Wilnie porozumienie określane jako Connection Point Agreement (CPA). Dokument reguluje zasady funkcjonowania punktu połączenia Harmony Link na granicy obu krajów oraz rozdziela obowiązki między obiema spółkami. W uroczystości wzięli udział minister energii Miłosz Motyka i jego litewski odpowiednik Lukas Savickas.
Zakres podpisanej umowy
CPA obejmuje między innymi prace przygotowawcze, projektowe, budowlane i montażowe w rejonie punktu połączenia. Ustala także zasady współpracy PSE i Litgrid z wykonawcami, kolejność realizacji kolejnych etapów przedsięwzięcia oraz szczegóły techniczne — w tym sposób zapewnienia kompatybilności obu systemów kablowych i przeprowadzenia badań i testów po montażu.
Czym jest Harmony Link
To drugie połączenie elektroenergetyczne między Polską a Litwą. Pierwszym był LitPol Link — napowietrzna linia 400 kV Ełk Bis–Alytus. Nowy projekt zakłada budowę dwutorowego połączenia kablowo-napowietrznego 220 kV. W Polsce powstaną stacje Norki i Wigry, rozbudowana zostanie stacja Ełk Bis, a na Litwie — stacja Gižai. Zmodernizowana ma być także istniejąca linia 220 kV Ostrołęka–Ełk. Polska część kablowa liczyć ma około 100 km. Uruchomienie inwestycji zaplanowano na koniec 2030 roku, a projekt współfinansuje Unia Europejska w ramach instrumentu „Łącząc Europę” (CEF).
Efekty dla systemu i rynku
Docelowa zdolność przesyłowa Harmony Link wyniesie 700 MW. Łączne możliwości wymiany energii na granicy polsko-litewskiej mogą sięgać około 1200 MW — w zależności od warunków pracy systemu i dostępności środków zaradczych. Inwestycja ma umożliwić wzajemne wsparcie systemów elektroenergetycznych, zwiększyć możliwości handlu energią oraz wzmocnić regionalny rynek po synchronizacji państw bałtyckich z Europą kontynentalną.
Bezpieczeństwo energetyczne regionu budujemy poprzez konkretne inwestycje i silną współpracę. Harmony Link jest tego bardzo dobrym przykładem — łączy potencjał Polski i Litwy, zwiększa nasze możliwości wymiany energii i wzmacnia bezpieczeństwo systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich — powiedział minister energii Miłosz Motyka.
Litewski minister Lukas Savickas podkreślił, że umowa ustanawia wspólną odpowiedzialność obu krajów za realizację interkonektora, a priorytetem jest teraz dotrzymanie harmonogramu prac. Jego zdaniem Harmony Link zapewni większe możliwości handlu energią z Polską i pozwoli efektywniej wykorzystać rosnącą produkcję odnawialną na Litwie, co dla mieszkańców i firm oznacza bardziej niezawodne dostawy i lepsze warunki dla konkurencyjnych cen.
Wspólne oświadczenie o bezpieczeństwie
Przy okazji wizyty w Wilnie obaj ministrowie podpisali wspólne oświadczenie o wzmocnieniu bezpieczeństwa infrastruktury energetycznej i wzajemnej pomocy. Dokument zakłada przejście od wymiany informacji do praktycznych zdolności wspólnego reagowania — m.in. mechanizmy szybkiego kierowania personelu, sprzętu, części zamiennych i wsparcia technicznego w razie poważnych awarii. Współpraca ma objąć także wspólne ćwiczenia, wymianę danych o zagrożeniach oraz wzmacnianie fizycznej ochrony infrastruktury i cyberbezpieczeństwa. Rozmowy dotyczyły również zagrożeń na Morzu Bałtyckim i dalszej kooperacji regionalnej. Ministrowie zaapelowali o ukierunkowanie finansowania UE nie tylko na projekty transgraniczne, ale też na zwiększanie odporności krajowych sieci.
Źródło: Ministerstwo Energii
Fot. gov.pl
