W Ministerstwie Sprawiedliwości 9 października 2026 roku odbyło się spotkanie poświęcone problemowi szarej strefy na rynku kredytów konsumenckich. Wzięli w nim udział przedstawiciele instytucji finansowych, organizacji konsumenckich oraz ekspertów. Celem była dyskusja nad kształtem nowej ustawy o kredycie konsumenckim, która ma wdrożyć unijną dyrektywę CCD2.
Skala zjawiska
Zaprezentowane dane pokazują, że problem jest poważny. Jak poinformował Piotr Palutkiewicz z Warsaw Enterprise Institute, poza regulowanym rynkiem zawarto około 1,2 miliona transakcji pożyczkowych o łącznej wartości 5,3 miliarda złotych w ciągu ostatnich 12 miesięcy. To wzrost o 200 milionów złotych w porównaniu z rokiem poprzednim. Szara strefa stanowi obecnie około 11 procent całego rynku pożyczkowego.
Marcin Czugan ze Związku Przedsiębiorstw Finansowych przedstawił raport oparty na danych CRIF, z którego wynika, że w okresie od lipca 2025 do czerwca 2026 roku blisko 500 tysięcy osób nie otrzymało finansowania, o które się ubiegało. Wskaźnik odrzuconych wniosków sięgnął 83,5 procent.
Konsekwencje dla konsumentów
Osoby, którym odmówiono pożyczki w banku lub legalnej instytucji, często szukają pieniędzy gdzie indziej. Według szacunków Warsaw Enterprise Institute, 45 procent konsumentów po odmowie finansowania zwraca się do podmiotów spoza rynku regulowanego. W przypadku wydatków na leczenie odsetek ten wzrasta do 73 procent.
„Widzimy problem i o nim rozmawiamy” – podkreśliła Monika Kosińska-Pyter, prezeska Federacji Konsumentów.
Dawid Rapkiewicz z Biura Rzecznika Finansowego zwrócił uwagę, że nowe przepisy powinny znaleźć równowagę między ochroną przed nadmiernym zadłużeniem a dostępem do finansowania. Jak stwierdził, dyrektywa ma być dla konsumenta „kołem ratunkowym”, a nie źródłem wykluczenia finansowego.
Prace nad dyrektywą CCD2
Dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, pełnomocniczka Ministra Sprawiedliwości ds. Ochrony Praw Konsumentów, poinformowała o postępach prac nad wdrożeniem dyrektywy. Zaznaczyła, że dyskusja nie powinna ograniczać się wyłącznie do kwestii sankcji kredytu darmowego, ponieważ dyrektywa porusza znacznie więcej zagadnień o wymiarze społecznym.
Szara strefa to pożyczki udzielane przez podmioty działające poza obowiązującymi przepisami i poza nadzorem państwa. Ze względu na brak systemu gromadzenia danych o takich transakcjach, ich dokładne oszacowanie jest bardzo trudne. Wszystkie prezentowane liczby mają charakter szacunkowy.
Spotkanie stanowiło kolejny etap konsultacji przed przygotowaniem projektu nowych przepisów. Wzięły w nim udział m.in. Federacja Konsumentów, Stowarzyszenie Stop Bankowemu Bezprawiu, Fundacja Forum Konsumentów, Związek Banków Polskich, Konfederacja Lewiatan oraz Biuro Informacji Kredytowej.
Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości
Fot. gov.pl
