Niezwykłe odkrycie astronomów rzuca nowe światło na początki wszechświata
W gąszczu miliardów gwiazd astronomom udało się zidentyfikować prawdziwy kosmiczny skarb – gwiazdę, która stanowi żywą kapsułę czasu z najwcześniejszych epok istnienia kosmosu. Czerwony olbrzym oznaczony jako SDSS J0715-7334 okazał się obiektem o składzie chemicznym tak prymitywnym, że naukowcy określają go mianem najczystszej gwiazdy, jaką kiedykolwiek zaobserwowano.
Gwiazda z pierwotnej materii wszechświata
Odkrycie, o którym donoszą międzynarodowe zespoły badawcze, ma fundamentalne znaczenie dla naszej wiedzy o ewolucji kosmosu. SDSS J0715-7334 znajduje się w Wielkim Obłoku Magellana, galaktyce satelitarnej Drogi Mlecznej. Jej skład chemiczny jest niezwykle ubogi w pierwiastki cięższe od wodoru i helu, co wskazuje, że powstała z materii niemal nietkniętej procesami gwiazdotwórczymi kolejnych generacji.
„To jak znalezienie idealnie zachowanego artefaktu z epoki, o której wiemy jedynie z teorii. Skład tej gwiazdy przekracza wszystkie dotychczasowe pomiary czystości i stanowi bezpośrednie okno na warunki panujące we wczesnym wszechświecie” – komentuje jeden z autorów badania.
Dlaczego to odkrycie jest tak ważne?
Gwiazdy pełnią rolę kosmicznych fabryk pierwiastków. W swoich wnętrzach syntetyzują cięższe pierwiastki, które po ich śmierci rozpraszane są w przestrzeni międzygwiezdnej, wzbogacając materię dla kolejnych generacji gwiazd. Pierwsze gwiazdy, tzw. gwiazdy III populacji, powstały wyłącznie z wodoru i helu wytworzonych podczas Wielkiego Wybuchu.
SDSS J0715-7334 jest prawdopodobnie gwiazdą II populacji, ale jej niezwykle niska metaliczność (zawartość pierwiastków cięższych od helu) sugeruje, że uformowała się z materii, która przeszła przez bardzo niewiele cykli gwiazdowych. Jej skład jest najbliższy hipotetycznym pierwszym gwiazdom ze wszystkich dotąd odkrytych obiektów.
Co dalej z badaniami kosmicznego reliktu?
Naukowcy planują teraz intensywne kampanie obserwacyjne z wykorzystaniem najpotężniejszych teleskopów, w tym Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Ich celem jest:
- Precyzyjne określenie wieku gwiazdy.
- Szczegółowa analiza widmowa w celu wykrycia śladowych ilości cięższych pierwiastków.
- Zbadanie jej otoczenia, aby zrozumieć, w jakim regionie i warunkach mogła powstać tak niezwykła gwiazda.
Odkrycie SDSS J0715-7334 nie tylko weryfikuje modele powstawania i ewolucji pierwszych gwiazd, ale także pomaga kalibrować nasze rozumienie procesów, które ukształtowały wszechświat w takiej formie, jaką znamy dzisiaj. To kamień milowy w archeologii kosmicznej.
Foto: www.unsplash.com
