Kontrowersyjny pomysł odrzucony przez Senat
Senat Rzeczypospolitej Polskiej rozpatrzył i odrzucił petycję, której autor postulował wprowadzenie obowiązku umieszczania w elektronicznym dowodzie osobistym informacji o posiadanym prawie jazdy oraz grupie krwi. Inicjatywa, mająca na celu rzekome ułatwienie weryfikacji uprawnień kierowców oraz przyspieszenie akcji ratunkowych w nagłych wypadkach, nie znalazła uznania wśród senatorów i ekspertów.
Argumenty za i przeciw
Autor petycji przekonywał, że taka zmiana byłaby korzystna z kilku powodów. Po pierwsze, służby mogłyby szybciej i łatwiej zweryfikować uprawnienia do kierowania pojazdami. Po drugie, w sytuacji zagrożenia życia, np. po ciężkim wypadku komunikacyjnym, ratownicy medyczni mieliby natychmiastowy dostęp do kluczowej informacji o grupie krwi poszkodowanego, co mogłoby przyspieszyć transfuzję.
Eksperci wskazali, że skutki ewentualnie błędnego wpisania grupy krwi do dowodu byłyby gorsze niż brak takiego wpisu.
To właśnie ten argument okazał się decydujący. Środowiska medyczne i prawne wyraziły poważne obawy. Główny zarzut dotyczył ryzyka błędu. Dane w dowodzie osobistym traktowane są jako oficjalne i wiarygodne. Wpisanie nieprawidłowej grupy krwi, która następnie zostałaby użyta do transfuzji, mogłoby doprowadzić do bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta w wyniku reakcji potransfuzyjnej.
Problemy z aktualizacją danych
Kolejnym problemem, na który zwrócili uwagę eksperci, jest dynamika zmian. Grupa krwi jest cechą stałą, ale prawo jazdy podlega okresowym wymianom, może zostać zawieszone lub odebrane. Wymusiłoby to ciągłą aktualizację danych w e-dowodzie, generując dodatkowe koszty i obciążenie administracyjne zarówno dla obywateli, jak i urzędów. Ponadto, idea szybkiej weryfikacji prawa jazdy przez policję jest już realizowana poprzez elektroniczne bazy danych, do które funkcjonariusze mają dostęp.
Bezpieczeństwo danych a praktyka medyczna
W praktyce ratowniczej i szpitalnej standardem jest wykonanie własnych, szybkich testów grupy krwi (tzw. testy przyłóżkowe) bezpośrednio przed podaniem krwi, nawet jeśli pacjent posiada jakikolwiek dokument z taką informacją. Ma to na celu wyeliminowanie właśnie ryzyka pomyłki. Zaufanie wyłącznie do wpisu w dowodzie mogłoby ten bezpieczny proceder zaburzyć.
Decyzja Senatu spotkała się z szerokim poparciem specjalistów od ochrony danych osobowych. Dodanie nowych, wrażliwych kategorii informacji do podstawowego dokumentu tożsamości zwiększa ryzyko w przypadku jego utraty lub kradzieży. E-dowód i tak zawiera już wiele zabezpieczonych danych, a jego rozbudowa powinna być każdorazowo głęboko przemyślana.
Odrzucenie petycji oznacza, że w najbliższym czasie nie należy spodziewać się zmian w tym zakresie. Debata pokazała jednak, że pomysły na cyfryzację dokumentów i usprawnienie administracji są żywe, choć muszą być zawsze konfrontowane z analizą realnych korzyści, kosztów i – przede wszystkim – potencjalnych zagrożeń dla obywateli.
Foto: www.unsplash.com
