Ostateczny wyrok w sprawie Turowa
Spór prawny między Polską a Komisją Europejską dotyczący kopalni węgla brunatnego Turów dobiegł końca. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu oddalił skargę naszego kraju, tym samym utrzymując w mocy nałożone wcześniej sankcje finansowe. Decyzja jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie.
Jak podaje RMF FM, dla krajowego budżetu oznacza to bezpowrotną utratę 68,5 miliona euro, które zostały już potrącone przez Komisję Europejską.
Bezskuteczna walka prawna i dyplomatyczna
Polska podejmowała wielotorowe działania, aby uniknąć kary. Władze odwoływały się od decyzji KE, argumentując, że wstrzymanie wydobycia w Turowie zagroziłoby bezpieczeństwu energetycznemu kraju. Równolegle toczyły się intensywne rozmowy dyplomatyczne, których kulminacją było zawarcie ugody z Republiką Czeską w lutym 2022 roku.
Ugoda ta, wartą 45 milionów euro rekompensatą dla strony czeskiej, miała zażegnać spór i doprowadzić do wycofania skargi przez Pragę. Mimo że Polska wywiązała się z jej postanowień, Trybunał uznał, że samo zawarcie porozumienia bilateralnego nie usuwa podstaw nałożenia kar za wcześniejsze naruszenie prawa unijnego.
Kontekst sporu i jego konsekwencje
Cała sprawa rozpoczęła się od skargi Czech, które zarzucały Polsce, że przedłużenie koncesji na wydobycie w kopalni Turów do 2044 roku odbyło się z naruszeniem unijnej dyrektywy oceny oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi na wniosek Czech, TSUE nałożył w 2021 roku tzw. środki tymczasowe, nakazując natychmiastowe wstrzymanie wydobycia. Gdy Polska nie zastosowała się do tego nakazu, KE nałożyła kary pieniężne.
Strata 68,5 mln euro to wymierny koszt tego konfliktu. Eksperci podkreślają, że wyrok ma także znaczenie symboliczne i precedensowe dla innych państw członkowskich, pokazując determinację instytucji unijnych w egzekwowaniu prawa środowiskowego.
Co dalej z Turowem?
Mimo przegranej na forum unijnym, kopalnia Turów nadal funkcjonuje. Działania oparte na zawartej ugodzie z Czechami – takie jak budowa specjalnych ekranów przeciwhałasowych czy monitorowanie wód gruntowych – mają minimalizować jej transgraniczny wpływ na środowisko. Sprawa Turowa pozostaje jednak jednym z najbardziej złożonych i kosztownych sporów Polski z Unią Europejską w ostatnich latach, łączącym wątki energetyki, prawa, dyplomacji i ochrony środowiska.
