Najnowsze dane opublikowane przez Główny Inspektorat Weterynarii nie pozostawiają wątpliwości – afrykański pomór świń (ASF) w populacji dzików w Polsce nadal stanowi poważne wyzwanie. W ciągu zaledwie jednego tygodnia potwierdzono wystąpienie ponad 50 nowych ognisk tej wysoce zaraźliwej i nieuleczalnej choroby. Geografia tych przypadków budzi szczególny niepokój, ponieważ choć epicentrum pozostaje północ kraju, to wirus systematycznie poszerza swój zasięg, pojawiając się także w regionach centralnych i południowo-wschodnich.
Rozkład geograficzny nowych przypadków
Jak wskazują oficjalne raporty, większość nowo wykrytych ognisk ASF u dzików zlokalizowana jest na północy Polski. Obszary te od lat zmagają się z endemicznym występowaniem wirusa. Jednak niepokojącym sygnałem jest potwierdzenie ognisk w województwach, które do niedawna uważane były za stosunkowo wolne od choroby lub gdzie sytuacja wydawała się stabilna. Mowa tu przede wszystkim o województwie świętokrzyskim i podkarpackim. To wyraźny znak, że pomimo ogromnych wysiłków służb weterynaryjnych, myśliwych i rolników, wirus nadal znajduje dogodne warunki do rozprzestrzeniania się.
Co to jest ASF i dlaczego jest tak groźny?
Afrykański pomór świń to wirusowa choroba zwierząt gospodarskich, na którą podatne są świnie domowe oraz dziki. Dla ludzi jest całkowicie niegroźna, ale dla gospodarki hodowlanej stanowi śmiertelne zagrożenie. Choroba charakteryzuje się bardzo wysoką śmiertelnością wśród zarażonych zwierząt. Nie istnieje ani skuteczna szczepionka, ani lek. Jedyną metodą zwalczania jest likwidacja zarażonych stad świń oraz ścisła bioasekuracja gospodarstw. W przypadku dzików kluczowe jest redukowanie populacji oraz usuwanie padłych osobników z lasu, które są głównym rezerwuarem wirusa.
Konsekwencje dla rolnictwa i gospodarki
Każde nowe ognisko ASF u dzików niesie za sobą bezpośrednie ryzyko przeniesienia choroby na świnie w gospodarstwach domowych i przemysłowych. Wprowadzenie wirusa do chlewni oznacza konieczność wybicia całego stada oraz nałożenie restrykcyjnych ograniczeń w handlu i przemieszczaniu świń na dużym obszarze. To generuje ogromne straty ekonomiczne dla rolników i całego sektora trzody chlewnej. Ponadto, utrzymywanie się ASF na danym terytorium prowadzi do długotrwałych embargów na eksport polskiej wieprzowiny do krajów trzecich, co uderza w bilans handlowy kraju.
Działania Inspekcji Weterynaryjnej i służb leśnych
Główny Inspektorat Weterynarii wraz z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe oraz kołami łowieckimi prowadzą intensywne działania mające na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się ASF. Polegają one na:
- Aktywnym poszukiwaniu i utylizacji padłych dzików.
- Redukcji populacji dzików do poziomu uznawanego za bezpieczny.
- Stawianiu ogrodzeń elektrycznych w newralgicznych miejscach, aby ograniczyć migrację zwierząt.
- Stałym monitorowaniu sytuacji epizootycznej.
- Kontrolowaniu przestrzegania zasad bioasekuracji w gospodarstwach.
Mimo tych działań, skala zjawiska i biologii wirusa sprawiają, że walka z ASF jest niezwykle trudna i wymaga długofalowej, konsekwentnej strategii.
Perspektywy i wyzwania na najbliższe miesiące
Eksperci podkreślają, że jesień i zima to okres szczególnie newralgiczny w kontekście rozprzestrzeniania się ASF. Zmniejszająca się baza żerowa może zmuszać dziki do dalszych wędrówek w poszukiwaniu pożywienia, także w pobliże zabudowań i gospodarstw. Dodatkowo, padłe zwierzęta są trudniejsze do odnalezienia pod warstwą śniegu lub liści. Dlatego też intensyfikacja działań w terenie, w tym poszukiwań i odstrzału sanitarnego, jest teraz kluczowa. Niezbędna jest także nieustanna edukacja i czujność samych rolników, którzy muszą rygorystycznie przestrzegać wszystkich zasad bioasekuracji w swoich gospodarstwach. Walka z afrykańskim pomorem świń to maraton, a nie sprint, a ostatnie dane o ponad 50 nowych ogniskach dobitnie pokazują, że wirus wciąż jest bardzo aktywny.
Foto: pliki.farmer.pl
