Mikołaj Grynberg, wybitny fotograf, pisarz i reporter, znany z poruszających rozmów o pamięci i tożsamości, był gościem audycji „Wywiad rzeka” w radiowej Jedynce. Spotkanie, zatytułowane „Dotknięcie śmierci, czyli rozmowa o życiu”, stało się niezwykłą opowieścią o granicznych doświadczeniach, które definiują nasze istnienie.
Godzina życia
Podczas rozmowy Grynberg odsłonił przed słuchaczami dramatyczne wydarzenie ze swojego życia, które na zawsze zmieniło jego perspektywę. Kilka lat temu, w wyniku poważnego zakażenia, jego stan zdrowia gwałtownie się pogorszył. Lekarze, diagnozując sepsę, dawali mu zaledwie godzinę życia. To doświadczenie graniczne, balansowanie na krawędzi życia i śmierci, stało się dla niego punktem zwrotnym.
Jak sam opowiadał, moment, w którym usłyszał tę diagnozę, nie przyniósł paniki, ale rodzaj dziwnego, klarownego spokoju. Paradoksalnie, to właśnie wtedy poczuł intensywną euforię – euforię ocalonego, który nagle zobaczył całe swoje życie w nowym, ostrym świetle. Każda chwila, każdy detal zyskał nieprawdopodobną wartość.
Sztuka słuchania wyrosła z doświadczenia
To osobiste dotknięcie śmierci w fundamentalny sposób wpłynęło na jego pracę. Grynberg jest autorem głośnych książek rozmów, takich jak „Oskarżam Auschwitz”, „Księga wyjścia” czy „Rejwach”, w których daje głos ofiarom Holokaustu i ich potomkom. Jego metoda opiera się na głębokim, empatycznym i cierpliwym słuchaniu.
„Kiedy sam stanąłeś tak blisko końca, słuchanie drugiego człowieka przestaje być tylko techniką reporterską. Staje się aktem najgłębszego humanizmu, sposobem na potwierdzenie czyjegoś istnienia” – mówił w audycji. Jego rozmówcy, często noszący w sobie traumę przekazywaną przez pokolenia, znajdują w nim nie tylko dokumentalistę, ale przede wszystkim uważnego świadka ich historii.
Życie po ocaleniu
Euforia, o której mówi Grynberg, nie jest stanem permanentnym. Przekształciła się w trwałe, uważne zaangażowanie w życie. „Nie chodzi o to, by non stop być w uniesieniu. Chodzi o to, by nie marnować czasu, który został ci darowany. By być obecnym w rozmowie, w relacji, w tworzeniu” – podkreślał.
To podejście widać w jego najnowszych projektach, gdzie łączy medium fotografii z siłą słowa pisanego. Jego prace są próbą zmierzenia się z najtrudniejszymi tematami polskiej historii i współczesności, ale zawsze z poszanowaniem jednostkowej godności i złożoności ludzkich losów.
Spotkanie z Mikołajem Grynbergiem w radiowej Jedynce było więcej niż wywiadem. To była lekcja uważności na drugiego człowieka, płynąca z autentycznego, głęboko osobistego doświadczenia. Jego historia przypomina, że czasem dopiero zderzenie z końcem uczy nas, jak naprawdę żyć.
Audycja „Wywiad rzeka” z Mikołajem Grynbergiem jest dostępna do odsłuchania na stronie Polskiego Radia oraz w serwisach streamingowych. Spotkanie autorskie, które było jej kanwą, zgromadziło liczną publiczność, potwierdzając, że opowieści o życiu wypływające z prawdziwego spotkania ze śmiercią mają uniwersalną, poruszającą moc.
Foto: encrypted-tbn3.gstatic.com
