Naturalne zjawisko wiosną
Wraz z nadejściem ciepłych dni w przyrodzie zachodzi wiele procesów, które dla osób niezaznajomionych z pszczelarstwem mogą wydawać się niepokojące. Jednym z nich jest rojenie się pszczół – zjawisko, które polega na opuszczeniu ula przez część rodziny wraz z nową królową. Wędrujący rój często przysiada na gałęzi drzewa, krzewu czy nawet na płocie, tworząc charakterystyczną, gęstą bryłę. Wbrew pozorom nie jest to agresywny atak, lecz naturalny sposób rozmnażania się tych pożytecznych owadów.
Dlaczego pszczoły się roją?
Rojenie to instynktowna odpowiedź na przeludnienie ula. Gdy rodzina pszczela staje się zbyt liczna, a miejsca na magazynowanie pokarmu i wychów nowych osobników brakuje, część pszczół wraz z matką wyrusza w poszukiwaniu nowego siedliska. Według danych Polskiego Związku Pszczelarskiego, w ciągu jednego sezonu z jednego ula może wyjść nawet kilka rojów, choć zwykle jest to jeden lub dwa. Zjawisko to najczęściej obserwuje się od maja do lipca, gdy temperatura powietrza przekracza 20°C i panuje stabilna, słoneczna pogoda.
Jak się zachować, widząc rój?
Widok tysięcy pszczół skupionych w jednym miejscu może budzić lęk, jednak specjaliści podkreślają, że pszczoły w roju są wyjątkowo spokojne. Nie bronią gniazda, nie mają zapasów miodu do ochrony, a ich jedynym celem jest znalezienie nowego domu. Dlatego podstawową zasadą jest zachowanie dystansu i niepodejmowanie żadnych gwałtownych ruchów. Nie należy rzucać w nie przedmiotami, polewać wodą ani próbować ich strącić. Takie działania mogą jedynie sprowokować owady do obrony.
Najlepszym rozwiązaniem jest skontaktowanie się z lokalnym pszczelarzem lub strażą pożarną, która często współpracuje z pasiekami. W większych miastach istnieją nawet specjalne grupy interwencyjne, które odbierają roje i bezpiecznie przenoszą je do nowych uli. Warto pamiętać, że pszczoły są pod ochroną, a ich populacja w ostatnich latach znacząco spadła – według raportu Instytutu Ochrony Środowiska z 2023 roku, straty rodzin pszczelich w Polsce sięgają nawet 15% rocznie.
Co zrobić, by uniknąć niepotrzebnego stresu?
Jeżeli rój pojawił się w pobliżu domu lub miejsca pracy, należy zamknąć okna i drzwi, aby owady nie dostały się do środka. Poinformujmy sąsiadów i nie wpuszczajmy dzieci ani zwierząt w pobliże roju. Pszczoły najczęściej opuszczają miejsce tymczasowego odpoczynku w ciągu kilku godzin lub doby, ale bezpieczniej jest wezwać specjalistę. W internecie można znaleźć mapy z kontaktami do pszczelarzy oferujących darmowy odbiór rojów – np. na stronach wojewódzkich związków pszczelarskich.
Wiedza o tym, jak reagować na rój pszczół, jest szczególnie ważna w kontekście ochrony bioróżnorodności. Pszczoły odpowiadają za zapylanie około 80% roślin uprawnych, a ich rola w ekosystemie jest nie do przecenienia. Dlatego zamiast zwalczać te owady, warto im pomóc – a oddanie roju pszczelarzowi to najlepszy sposób, by zapewnić im szansę na przetrwanie.
Foto: images.pexels.com
