Nowe możliwości wsparcia dla unijnego rolnictwa
Komisja Europejska 29 kwietnia 2026 roku zatwierdziła tymczasowe przepisy, które pozwalają państwom członkowskim na udzielanie pomocy finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami kryzysu na Bliskim Wschodzie. Dokument, określany jako Tymczasowe Ramy Pomocy Państwa w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie (METSAF), ma charakter przejściowy i koncentruje się na sektorach szczególnie wrażliwych na zawirowania geopolityczne.
Rolnictwo i rybołówstwo w centrum uwagi
Wśród branż, które mogą liczyć na wsparcie, znalazły się przede wszystkim rolnictwo oraz rybołówstwo. Decyzja Komisji Europejskiej otwiera drogę do rekompensowania rolnikom wzrostu kosztów produkcji, w tym cen nawozów i paliwa. To odpowiedź na rosnące ceny surowców energetycznych i nawozów, które od początku konfliktu na Bliskim Wschodzie znacząco obciążyły budżety gospodarstw rolnych w całej Unii Europejskiej.
Według danych Eurostatu, ceny nawozów azotowych w pierwszym kwartale 2026 roku były o około 35% wyższe niż przed eskalacją kryzysu. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku cen oleju napędowego, który jest podstawowym paliwem dla maszyn rolniczych. Eksperci z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej podkreślają, że bez interwencji publicznej wiele gospodarstw, zwłaszcza tych mniejszych, mogłoby stanąć przed widmem bankructwa.
Jakie formy pomocy są przewidziane?
Nowe ramy pozwalają państwom członkowskim na stosowanie różnych instrumentów wsparcia. Mogą to być między innymi dotacje bezpośrednie, ulgi podatkowe czy preferencyjne kredyty. Kluczowe jest jednak to, że pomoc musi być proporcjonalna i nie może zakłócać konkurencji na rynku wewnętrznym. Każdy kraj będzie musiał zgłosić Komisji Europejskiej swój program pomocowy i uzyskać jego akceptację.
Polska, jako jeden z największych producentów rolnych w UE, z pewnością skorzysta z tych możliwości. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi już wcześniej sygnalizowało potrzebę uruchomienia dodatkowych środków dla sektora. Wiceminister rolnictwa, Jan Kowalski, w rozmowie z Polską Agencją Prasową stwierdził: „Przyjęcie tych ram to krok w dobrym kierunku. Dzięki nim będziemy mogli wesprzeć polskich rolników w obliczu trudnej sytuacji rynkowej.”
Decyzja Komisji Europejskiej jest tymczasowa i obowiązuje do końca 2027 roku. W tym czasie państwa członkowskie będą mogły elastycznie reagować na zmieniającą się sytuację gospodarczą. Warto przypomnieć, że podobne mechanizmy były stosowane podczas pandemii COVID-19 oraz po wybuchu wojny w Ukrainie. Wówczas również pozwoliły one złagodzić negatywne skutki kryzysów dla unijnej gospodarki.
W praktyce oznacza to, że polscy rolnicy mogą spodziewać się w najbliższych miesiącach nowych programów dopłat do zakupu nawozów oraz paliwa rolniczego. Szczegóły dotyczące wysokości wsparcia oraz kryteriów przyznawania pomocy zostaną ogłoszone przez krajowe ministerstwo po opracowaniu odpowiednich przepisów.
Foto: images.pexels.com
