Noblista z polskim paszportem
Prof. Victor Ambros, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii z 2024 roku, otrzymał polskie obywatelstwo. Decyzję potwierdzającą, że jest Polakiem od urodzenia, wydał 14 września wojewoda mazowiecki. Informację przekazał osobiście premier Donald Tusk.
„Mam dla ciebie świetną wiadomość. Jesteś Polakiem z polskim paszportem. Jesteś obywatelem kraju, który jest najlepszym miejscem na Ziemi” – powiedział premier Donald Tusk do prof. Victora Ambrosa.
Starania o przywrócenie obywatelstwa rozpoczęły się na początku 2026 roku, gdy noblista spotkał się z premierem w Warszawie.
Wspólny cel: przyciągnąć młodych naukowców
Premier Donald Tusk i prof. Victor Ambros zamierzają wspólnie zachęcać najzdolniejszych młodych naukowców z całego świata do pracy w Polsce. Szef rządu zadeklarował pełne wsparcie państwa dla tego projektu.
„Spotkamy się w maju, w Warszawie, w Krakowie, w Gdańsku. Wszystko zorganizuję” – zapowiedział premier.
W maju 2027 roku prof. Ambros ma ponownie odwiedzić Polskę, gdzie spotka się ze środowiskiem akademickim i weźmie udział w oficjalnych wydarzeniach.
Odkrycie, które zmieniło medycynę
Prof. Victor Ambros otrzymał Nagrodę Nobla w 2024 roku wspólnie z Garym Ruvkunem za odkrycie mikroRNA i jego roli w regulacji genów. Ich badania zmieniły rozumienie mechanizmów kontrolujących funkcje organizmu oraz powstawania wielu chorób, w tym rzadkich i onkologicznych.
MikroRNA to niewielkie cząsteczki regulujące aktywność genów. Prof. Ambros odkrył je na początku lat 90. XX wieku, ale początkowo spotkało się to z niewielkim zainteresowaniem. Przełom nastąpił w 2000 roku, gdy Gary Ruvkun odkrył kolejne mikroRNA występujące również u myszy, innych zwierząt i ludzi. Dziś wiadomo, że u ludzi zidentyfikowano około 1000 mikroRNA. Cząsteczki te uczestniczą w rozwoju organizmu i podstawowych funkcjach komórkowych, a część z nich jest powiązana z nowotworami. Lepsze poznanie ich działania otworzyło drogę do nowych metod diagnostyki i terapii.
Polskie korzenie noblisty
Prof. Victor Ambros jest potomkiem polskiego emigranta. Jego ojciec, Longin Ambros, urodził się w 1923 roku na Wileńszczyźnie. W czasie II wojny światowej jako robotnik przymusowy trafił do III Rzeszy, a w 1946 roku wyjechał do USA, gdzie założył rodzinę.
„Byłem pierwszym naukowcem w mojej rodzinie. Mój tata był imigrantem z Polski. Przybył do Stanów Zjednoczonych tuż po drugiej wojnie światowej i spotkał moją mamę. Pobrali się, przeprowadzili na farmę w Vermont i zaczęli uprawiać ziemię” – wspominał prof. Ambros w wywiadzie dla „Journal of Cell Biology”.
Z Polską łączy go także współpraca naukowa. Podczas niedawnej wizyty w Warszawie gościł w Akademii High School w ramach Tygodnia Świadomości Chorób Rzadkich. Jako przewodniczący Rady Naukowej Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych (IMol PAN) wziął udział w posiedzeniu Rady oraz wygłosił wykład „Rola mikroRNA w posttranskrypcyjnej regulacji genów”.
Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Wydarzenia
Fot. gov.pl
