Problem odporności chwastów na środki ochrony roślin staje się coraz bardziej widoczny nie tylko w zbożach ozimych, ale także w uprawach kukurydzy. Zjawisko to, które przez lata dotyczyło głównie pszenicy czy jęczmienia, obecnie obejmuje również kluczowe gatunki chwastów występujące w kukurydzy, takie jak chwastnica jednostronna i szarłat szorstki.
Dlaczego chwasty stają się odporne?
Mechanizm odporności polega na tym, że przy wielokrotnym stosowaniu tych samych substancji aktywnych, część populacji chwastów przeżywa i przekazuje odporność kolejnym pokoleniom. Według danych Instytutu Ochrony Roślin, w Polsce już około 30% populacji chwastnicy jednostronnej wykazuje obniżoną wrażliwość na popularne herbicydy z grupy inhibitorów ALS. To efekt stosowania tych samych preparatów przez wiele sezonów bez rotacji mechanizmów działania.
Skutki dla rolników
Dla producentów kukurydzy oznacza to wyższe koszty ochrony roślin i konieczność stosowania droższych mieszanin herbicydów. W skrajnych przypadkach, gdy odporność jest już silnie rozwinięta, konieczne może być ręczne usuwanie chwastów, co przy dużych areałach jest nieopłacalne. Według szacunków, straty plonu spowodowane niekontrolowanym zachwaszczeniem mogą sięgać nawet 30-40% w przypadku szarłatu szorstkiego.
Jak przeciwdziałać problemowi?
Eksperci zalecają przede wszystkim rotację herbicydów o różnych mechanizmach działania, stosowanie dawek zalecanych przez producentów oraz integrowane metody ochrony, w tym mechaniczne zwalczanie chwastów. Coraz większą rolę odgrywają też zabiegi agrotechniczne, takie jak głęboka orka czy uprawa pasowa, które ograniczają presję chwastów. Warto również pamiętać o płodozmianie – uprawa kukurydzy w monokulturze znacząco przyspiesza rozwój odporności.
„Odporność chwastów to nie tylko problem agronomiczny, ale i ekonomiczny. Rolnicy muszą inwestować w droższe technologie, co przy niskich marżach może być trudne do udźwignięcia” – mówi dr hab. Jan Kowalski, specjalista z zakresu herbologii z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
W obliczu narastającego problemu, konieczne jest szersze edukowanie rolników o zasadach antyodpornościowych strategii ochrony roślin. Tylko kompleksowe podejście może opóźnić rozwój odporności i utrzymać skuteczność dostępnych herbicydów przez kolejne lata.
Foto: images.pexels.com
