Polskie przedsiębiorstwa wciąż nie traktują zarządzania energią jako priorytetu. Jak wynika z najnowszego raportu firmy Schneider Electric, blisko połowa firm w kraju nie monitoruje swojego zużycia energii na bieżąco, a ponad jedna trzecia nie zamierza w najbliższym czasie inwestować w rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną. To alarmujące dane, zwłaszcza w kontekście rosnących cen prądu i presji regulacyjnej ze strony Unii Europejskiej.
Eksperci podkreślają, że brak kontroli nad zużyciem energii to jak prowadzenie biznesu z zawiązanymi oczami. – Energia staje się dla wielu firm swoistą „czarną skrzynką” – wiedzą, że muszą zapłacić rachunek, ale nie mają pojęcia, co dokładnie składa się na tę kwotę – mówi dr hab. Andrzej Kowalski, specjalista ds. efektywności energetycznej z Politechniki Warszawskiej. Tymczasem, jak pokazują dane Międzynarodowej Agencji Energetycznej, wdrożenie podstawowych systemów monitoringu może obniżyć koszty energii nawet o 15–20% w ciągu pierwszego roku.
Raport Schneider Electric wskazuje również, że polskie firmy często rezygnują z inwestycji w energooszczędne technologie z powodu wysokich kosztów początkowych. Jednak w dłuższej perspektywie brak takich działań może być jeszcze droższy. Przykładem jest chociażby sektor przemysłowy, gdzie koszty energii stanowią średnio 10–15% wszystkich wydatków operacyjnych. W obliczu rosnących cen uprawnień do emisji CO2 i zaostrzających się norm unijnych, firmy, które nie dostosują się do wymogów, mogą stracić konkurencyjność.
Co więcej, podobne problemy dotyczą nie tylko dużych zakładów, ale także małych i średnich przedsiębiorstw. Wiele z nich nie ma dedykowanych pracowników odpowiedzialnych za zarządzanie energią, a decyzje o oszczędnościach podejmowane są dopiero w momencie otrzymania wysokiej faktury. – To podejście reaktywne, podczas gdy rynek wymaga proaktywności – dodaje dr Kowalski. – Nowoczesne systemy, takie jak inteligentne liczniki czy oprogramowanie do analizy danych, są dziś dostępne nawet dla mniejszych graczy.
Eksperci zalecają, aby przedsiębiorcy zaczęli od audytu energetycznego, który pozwoli zidentyfikować obszary największych strat. Następnie warto rozważyć inwestycje w oświetlenie LED, modernizację systemów grzewczych czy instalację paneli fotowoltaicznych. W Polsce dostępne są również dotacje i preferencyjne kredyty na takie projekty, m.in. z programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Podsumowując, polskie firmy mają przed sobą długą drogę, zanim energia przestanie być dla nich „czarną skrzynką”. Kluczem jest zmiana mentalności – zamiast reagować na faktury, warto przewidywać i optymalizować. Jak pokazują przykłady z krajów skandynawskich, gdzie monitoring energii jest standardem, może to przynieść wymierne korzyści finansowe i środowiskowe.
Foto: images.pexels.com
