Nowa era handlu między Chinami a Afryką
Chiny ogłosiły zniesienie ceł na towary importowane z 33 krajów afrykańskich, co stanowi przełom w relacjach gospodarczych między tymi regionami. Decyzja ta, która weszła w życie w grudniu 2024 roku, ma na celu wsparcie afrykańskich producentów rolnych i przemysłowych, a także wzmocnienie pozycji Chin jako globalnego partnera handlowego. Wyjątkiem pozostaje Erytrea, która nie została objęta tym przywilejem ze względu na trwające napięcia polityczne i brak postępów w negocjacjach handlowych.
Według danych Chińskiego Ministerstwa Handlu, w 2023 roku wartość wymiany handlowej między Chinami a Afryką przekroczyła 282 miliardy dolarów, co czyni Chiny największym partnerem handlowym kontynentu od 2009 roku. Nowa polityka celna ma dodatkowo zwiększyć te liczby, zwłaszcza w sektorach takich jak rolnictwo, tekstylia i surowce naturalne. Eksperci podkreślają, że dla afrykańskich gospodarek, które często borykają się z niskim poziomem przetworzenia eksportowanych produktów, dostęp do chińskiego rynku bez barier celnych może być impulsem do rozwoju lokalnego przemysłu.
Kontrast z polityką USA
Pekin konsekwentnie buduje wizerunek przyjaznego partnera dla mniejszych gospodarek, co stanowi wyraźny kontrast w stosunku do polityki handlowej Stanów Zjednoczonych. Podczas gdy USA w ostatnich latach wprowadziły cła na stal i aluminium z wielu krajów, w tym z Afryki, Chiny oferują preferencyjne warunki dostępu do swojego rynku. Jak zauważa dr Li Wei, ekonomista z Uniwersytetu w Szanghaju, „Chiny nie tylko otwierają swój rynek, ale także inwestują w infrastrukturę w Afryce, co tworzy synergię między handlem a rozwojem regionalnym”.
W ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku, Chiny sfinansowały budowę portów, kolei i dróg w kilkunastu krajach afrykańskich, co ułatwia transport towarów do chińskich portów. Przykładem może być kolej Addis Abeba-Dżibuti, która skróciła czas transportu z Etiopii do wybrzeża z tygodni do zaledwie kilkunastu godzin. Takie inwestycje, w połączeniu z bezcłowym handlem, mogą przynieść afrykańskim producentom realne korzyści, choć krytycy zwracają uwagę na rosnące zadłużenie niektórych krajów wobec Chin.
Korzyści dla afrykańskich rolników
Zniesienie ceł szczególnie korzystne będzie dla afrykańskich producentów rolnych, takich jak plantatorzy kawy w Etiopii, producenci kakao w Wybrzeżu Kości Słoniowej czy hodowcy orzechów nerkowca w Tanzanii. Według szacunków Międzynarodowego Funduszu Rozwoju Rolnictwa (IFAD), afrykańscy rolnicy mogą zwiększyć swoje dochody nawet o 15-20% w ciągu pierwszych dwóch lat obowiązywania nowych zasad. Ponadto, chińskie firmy spożywcze, takie jak COFCO, już deklarują zwiększenie zakupów afrykańskich produktów, co może ustabilizować ceny na lokalnych rynkach.
Warto jednak zauważyć, że Chiny nie tylko importują surowce, ale także eksportują do Afryki produkty przetworzone, takie jak maszyny, elektronika i odzież. W 2023 roku chiński eksport do Afryki wyniósł 164 miliardy dolarów, co oznacza, że bilans handlowy pozostaje korzystny dla Pekinu. Nowa polityka celna może częściowo zrównoważyć tę nierównowagę, ale tylko pod warunkiem, że afrykańskie kraje będą w stanie zwiększyć swoją konkurencyjność produkcyjną.
Decyzja Chin o zniesieniu ceł na towary z większości krajów afrykańskich wpisuje się w szerszą strategię Pekinu, który dąży do wzmocnienia swojego wpływu na Globalnym Południu. W obliczu rosnącej rywalizacji z USA i Unią Europejską, Chiny oferują Afryce nie tylko dostęp do rynku, ale także alternatywny model współpracy gospodarczej, który – jak twierdzą chińscy urzędnicy – opiera się na wzajemnym szacunku i korzyściach.
Foto: images.pexels.com
