Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański przedstawił koncepcję Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), która ma zachęcić Polaków do długoterminowego oszczędzania. Wzorem dla tego rozwiązania jest szwedzki model Individuellt Sparande, który funkcjonuje tam od lat 90. XX wieku. Jak podkreśla Domański, w Szwecji z podobnych kont korzysta niemal połowa dorosłych obywateli, co świadczy o ich popularności i skuteczności.
Kluczowym założeniem OKI jest całkowite zwolnienie z podatku dochodowego od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) dla aktywów nieprzekraczających 100 tys. zł. Oznacza to, że oszczędności zgromadzone na takim koncie, ulokowane w akcje, obligacje czy fundusze inwestycyjne, będą rosły bez obciążeń fiskalnych. Dla porównania, obecnie w Polsce każdy zysk z inwestycji powyżej kwoty wolnej jest opodatkowany stawką 19%, co często zniechęca drobnych inwestorów do lokowania kapitału na dłuższy okres.
Eksperci rynku finansowego zwracają uwagę, że podobne programy oszczędnościowe z sukcesem funkcjonują nie tylko w Szwecji, ale także w Wielkiej Brytanii (ISA – Individual Savings Account) czy w Stanach Zjednoczonych (Roth IRA). W tych krajach limity wpłat są jednak często wyższe, a dostęp do ulg podatkowych uzależniony od spełnienia dodatkowych kryteriów, takich jak wiek czy dochód. W przypadku polskiego OKI, według wstępnych założeń, próg 100 tys. zł ma być atrakcyjny dla przeciętnego obywatela, który regularnie odkłada nawet niewielkie kwoty.
Krytycy zwracają uwagę, że proponowane rozwiązanie może przede wszystkim przynieść korzyści osobom już zamożnym, które są w stanie w pełni wykorzystać limit zwolnienia podatkowego. Ponadto, jak wskazują analitycy, brak podatku od zysków może być zachętą do podejmowania większego ryzyka inwestycyjnego, co w przypadku mniej doświadczonych oszczędzających może prowadzić do strat. W odpowiedzi na te obawy minister Domański zaznacza, że OKI są projektowane jako narzędzie bezpieczne i przewidywalne, a ich celem jest budowanie kultury oszczędzania w społeczeństwie, a nie promowanie spekulacji.
Wprowadzenie OKI wymagać będzie nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz dostosowania systemu informatycznego Krajowej Administracji Skarbowej. Planowany termin wejścia w życie przepisów to początek 2026 roku. Jeśli projekt zyska akceptację parlamentu, Polska dołączy do grona krajów, które aktywnie wspierają długoterminowe oszczędzanie poprzez ulgi podatkowe, co w dłuższej perspektywie może przyczynić się do wzrostu kapitalizacji krajowego rynku kapitałowego.
Foto: images.pexels.com
