Od momentu wprowadzenia regulacji dotyczących maksymalnych cen paliw, Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) przeprowadziła aż 9 200 kontroli na stacjach benzynowych w całej Polsce. Jak wynika z danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów, nieprawidłowości odnotowano na 538 obiektach, co stanowi około 5,8% wszystkich skontrolowanych placówek. Mimo to żaden z przedsiębiorców nie został ukarany grzywną ani mandatem.
Eksperci rynku paliw zwracają uwagę, że brak kar może wynikać z charakteru stwierdzonych uchybień. W większości przypadków chodziło o błędy formalne, takie jak nieaktualne tablice informacyjne czy drobne rozbieżności w dokumentacji. Niemniej jednak, zdaniem analityków, taki stan rzeczy może budzić wątpliwości co do skuteczności systemu nadzoru. Jak podaje Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego, odsetek stacji łamiących przepisy cenowe w innych krajach Unii Europejskiej jest zbliżony, ale tam kary są nakładane regularnie.
Warto przypomnieć, że maksymalne ceny paliw wprowadzono w Polsce w lutym 2022 roku w odpowiedzi na gwałtowny wzrost cen surowców na rynkach światowych. Mechanizm ten miał chronić kierowców przed spekulacjami i nieuzasadnionymi podwyżkami. Według danych Urzędu Regulacji Energetyki, w pierwszym roku obowiązywania regulacji ceny benzyny Pb95 były średnio o 15% niższe niż w krajach ościennych. Jednakże, jak wskazują kontrole KAS, nie wszyscy sprzedawcy stosują się do wytycznych.
Przedstawiciele Ministerstwa Finansów tłumaczą, że brak kar finansowych nie oznacza bezkarności. W wielu przypadkach wystarczyło pouczenie lub nakaz usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. Dodatkowo, resort zapowiada zaostrzenie sankcji w przyszłości – planowane jest wprowadzenie wyższych mandatów za celowe manipulacje cenowe. Na razie jednak, jak podkreślają eksperci, system kontroli opiera się głównie na prewencji, a nie na represjach.
Dla porównania, w Niemczech w analogicznym okresie skontrolowano około 15 tysięcy stacji, a kary nałożono na ponad 2 tysiące placówek. Różnica w podejściu może wynikać z odmiennych tradycji prawnych i organizacji administracji skarbowej. W Polsce KAS skupia się na doradztwie i eliminowaniu błędów, podczas gdy w Niemczech priorytetem jest natychmiastowe karanie naruszeń.
Podsumowując, mimo że kontrole wykazały liczne nieprawidłowości, to na razie nie przełożyły się one na konkretne sankcje finansowe. Czy to oznacza, że system jest nieskuteczny? Zdaniem części ekspertów, dopiero po wprowadzeniu surowszych kar będzie można mówić o realnym egzekwowaniu przepisów. Do tego czasu kierowcy muszą polegać na uczciwości sprzedawców i własnej czujności.
Foto: images.pexels.com
