Dziennikarz czy aktywista? Granice zaangażowania w dobie kryzysu klimatycznego
Coraz więcej dziennikarzy staje przed dylematem: czy wolno im łączyć pracę z działalnością aktywistyczną? W artykule opublikowanym na łamach portalu ngo.pl przyglądamy się przypadkom, gdy przedstawiciele mediów angażują się w protesty ekologiczne, społeczne czy polityczne. Joanna Jastrzębska z Kuriera Lubelskiego przyznaje, że współorganizując Wagary Poetyckie na górkach czechowskich – terenach zielonych zagrożonych zabudową – czuła wewnętrzny konflikt. Z jednej strony chciała wspierać aktywistów, z drugiej obawiała się, że jej zaangażowanie zostanie odebrane jako brak obiektywizmu.
Podobne wątpliwości ma Joanna, dziennikarka z Warszawy, która po godzinach działa w ekofeministycznym kolektywie Siostra-rzeka i uczestniczy w blokadach polowań. Zaznacza, że redakcje, dla których pracuje, są świadome jej aktywności i nie widzą w tym problemu. Krzysztof Wiejak, były redaktor naczelny Dziennika Wschodniego, jest jednak przeciwny łączeniu tych ról. Uważa, że dziennikarz powinien pozostać krytycznym obserwatorem, a aktywizm zostawić organizacjom pozarządowym.
W 2024 roku Biuro KRRiT opublikowało „Kompendium standardów w mediach”, w którym czytamy: „Nie jest zadaniem dziennikarza zajmowanie strony w sporach społecznych”. Mimo to w praktyce granice się zacierają. Przykładem jest Ewa Siedlecka z tygodnika „Polityka”, która w grudniu 2024 roku uczestniczyła w blokadzie Wisłostrady zorganizowanej przez Ostatnie Pokolenie. Tłumaczyła, że wstydzi się za swoje pokolenie i chce zwrócić uwagę na katastrofę klimatyczną. Wcześniej, w 2017 roku, brała udział w kontrdemonstracji Obywateli RP, a za zatrzymanie przez policję otrzymała od Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 3 tys. euro zadośćuczynienia.
Redakcja Okopress poszła jeszcze dalej – z chłodnego, analitycznego medium przekształciła się w obywatelskie, które „stoi najbliżej barierek”. W 2020 roku napisała „donos” do miast partnerskich gmin, które wprowadziły strefy wolne od ideologii LGBT. Jakub Szafrański z Krytyki Politycznej uważa, że kluczowe jest odrzucenie mitu obiektywizmu na rzecz rzetelności. Jego zdaniem w amerykańskiej szkole dziennikarstwa środowiskowego (environmental journalism) zakłada się, że dziennikarz jest jednocześnie aktywistą. W Polsce symbolem takiego podejścia jest Adam Wajrak z „Gazety Wyborczej”, który odegrał kluczową rolę w obronie Doliny Rospudy, a w 2025 roku apelował o ochronę górek czechowskich w Lublinie – bezskutecznie.
Artykuł powstał w ramach programu „Media Forum. Rozwój Lokalny”, wspólnego przedsięwzięcia Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Fundacji Media Forum.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
