Wykonanie budżetu państwa za styczeń-maj 2026 r.
Ministerstwo Finansów opublikowało szacunkowe dane dotyczące realizacji budżetu państwa w okresie od stycznia do maja 2026 roku. Wynika z nich, że dochody budżetowe osiągnęły poziom 233,3 mld zł, co stanowi 36,1% rocznego planu. Wydatki wyniosły natomiast 341,5 mld zł (37,2% planu), a deficyt sięgnął 108,2 mld zł, czyli 39,8% założonej na cały rok kwoty.
Dochody podatkowe i niepodatkowe
W porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku dochody ogółem wzrosły o około 10,3 mld zł (4,6%). Dochody podatkowe wyniosły 210,9 mld zł i były wyższe o 11,4 mld zł (5,7%) r/r. Wpływy z VAT ukształtowały się na poziomie 140,6 mld zł (wzrost o 1,6% r/r), z akcyzy – 36,2 mld zł (wzrost o 2,7% r/r), a z CIT – 43,8 mld zł (wzrost o 19% r/r). Dochody z PIT były ujemne i wyniosły -20,7 mld zł, co oznacza spadek o 3,7% w stosunku do roku poprzedniego. Ministerstwo wyjaśnia, że niższe wpływy z PIT wynikają ze wzrostu udziałów przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego (JST) – w okresie styczeń-maj 2026 r. wyniosły one 104,3 mld zł wobec 93,7 mld zł rok wcześniej. Łączne wpływy z PIT (budżet państwa i JST) wzrosły o 13,4% r/r, do 83,6 mld zł.
Dochody niepodatkowe osiągnęły 22,1 mld zł, co jest wartością niższą o 4,2% w porównaniu z rokiem poprzednim. Wpływy z aukcji uprawnień do emisji CO2 spadły o 22,4% r/r, do około 3,9 mld zł.
Wydatki budżetowe
Wydatki budżetu państwa w analizowanym okresie wyniosły 341,5 mld zł, czyli o 10,2 mld zł (3,1%) więcej niż rok wcześniej. Największe kwoty przeznaczono na: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (78,3 mld zł), Obronę Narodową (38,0 mld zł), obsługę długu Skarbu Państwa (31,6 mld zł), subwencje ogólne dla JST (26,8 mld zł), budżety wojewodów (23,7 mld zł), zdrowie (23,3 mld zł), sprawy wewnętrzne (20,1 mld zł), środki własne UE (16,6 mld zł) oraz szkolnictwo wyższe i naukę (14,4 mld zł).
W stosunku do roku ubiegłego znacząco wzrosły wydatki na ZUS (o 7,5 mld zł), głównie z powodu waloryzacji świadczeń od 1 marca o 105,3% oraz wzrostu liczby świadczeniobiorców wsparcia. Obsługa długu wymagała dodatkowych 7,2 mld zł, co jest efektem rosnącego zadłużenia i zmian stóp procentowych. Na budownictwo i mieszkalnictwo przeznaczono o 3,3 mld zł więcej, a na zdrowie – o 3,2 mld zł więcej. Subwencje ogólne dla samorządów wzrosły o 2,5 mld zł, a wydatki na sprawy wewnętrzne – o 1,6 mld zł. W obronie narodowej odnotowano wzrost o 1,1 mld zł, głównie na zakup sprzętu wojskowego.
Z kolei w części „Gospodarka” wydatki były niższe aż o 19,2 mld zł, co wynika z faktu, że w marcu 2025 roku przekazano około 19 mld zł na spłatę obligacji Polskiego Funduszu Rozwoju związanych z programem „Tarcz Finansowych”.
Kontekst i czynniki wpływające na wyniki
Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że od 2026 roku obowiązuje podwyższona stawka CIT dla banków, co przełożyło się na wyższe wpływy z tego podatku. Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) skróciło domyślny termin zwrotu VAT z 60 do 40 dni, co wpłynęło na dynamikę zwrotów na przełomie kwietnia i maja. Dodatkowo, od maja obowiązuje obniżona stawka VAT na paliwa ciekłe (z 23% na 8%) oraz niższe stawki akcyzy na olej napędowy i benzynę (odpowiednio o 24% i 19%) w ramach rządowego programu CPN.
Dane te pokazują, że mimo wzrostu dochodów, deficyt budżetowy po pięciu miesiącach jest wyższy niż zakładano, co może wymagać korekty planów finansowych na pozostałą część roku.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Fot. gov.pl
