Upał nadchodzi – sprawdź, jak się przygotować
Wraz z nadejściem wysokich temperatur rośnie ryzyko odwodnienia i przegrzania organizmu. Upał może prowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, który zagraża zdrowiu i życiu. Objawy to m.in. zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, przyspieszone tętno i oddech. Wysokie temperatury wpływają też na układ nerwowy – powodują ospałość, zdenerwowanie i obniżają koncentrację, co jest szczególnie niebezpieczne podczas prowadzenia pojazdów.
Jak reagować w razie złego samopoczucia?
Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój, silne pragnienie lub ból głowy, zadzwoń pod numer alarmowy 112. Przenieś się w chłodne miejsce. Osoby przyjmujące leki powinny skonsultować się z lekarzem, aby sprawdzić ich wpływ na termoregulację i gospodarkę wodno-elektrolitową.
Kto jest najbardziej narażony?
Upał jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci i seniorów. Nie wolno zostawiać ich ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie – temperatura w nagrzanym pojeździe może sięgać 50–60°C, co grozi śmiercią. Zwierzęta stałocieplne, np. psy, nie mają gruczołów potowych i chłodzą się poprzez dyszenie – pozostawienie ich w samochodzie na słońcu to śmiertelne zagrożenie.
Praktyczne zasady ochrony przed upałem
- W ciągu dnia zamykaj okna i żaluzje, zwłaszcza od strony nasłonecznionej. Okna otwieraj nocą, gdy temperatura spada.
- Noś lekką, przewiewną odzież z naturalnych tkanin w jasnych kolorach.
- Unikaj gwałtownych zmian temperatury – wychodząc z klimatyzowanego pomieszczenia na zewnątrz, daj ciału czas na adaptację, by uniknąć szoku termicznego.
- Ogranicz opalanie do maksymalnie 2 godzin dziennie, stosuj kremy z filtrem SPF (im wyższy, tym lepsza ochrona). Nakładaj krem przed wyjściem i ponawiaj po spoceniu, kąpieli lub wytarciu ręcznikiem – potrzebujesz około 6 łyżeczek na ciało dorosłego.
- Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach (12–18). Bieganie w upale grozi odwodnieniem, skurczami i udarem.
- Nad wodą nie wchodź gwałtownie po opalaniu – najpierw opłucz ciało, by uniknąć szoku termicznego.
- Podczas podróży samochodem rób częste przerwy w cieniu.
Nawodnienie i dieta
Pij dużo wody niegazowanej. Spożywaj lekkie posiłki bogate w owoce i warzywa, unikaj tłustych i smażonych dań. Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii salmonelli – unikaj surowych jaj, często myj ręce. Alkohol odwadnia, więc go unikaj.
Dzieci i seniorzy
Dzieci nie powinny wychodzić z domu w upał. Jeśli to konieczne, ubierz je w lekką odzież i czapkę z daszkiem, stosuj parasolkę nad wózkiem. Podawaj letnie napoje – herbatki ziołowe, wodę, soki. Kąp w letniej wodzie. Seniorzy powinni unikać wychodzenia, a jeśli wychodzą – koniecznie z nakryciem głowy. Ze względu na przyjmowane leki, w czasie upałów ich stężenie we krwi może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu, dlatego należy monitorować samopoczucie i stosować się do zaleceń.
Warto wiedzieć
Upał to temperatura powietrza przy powierzchni ziemi powyżej 30°C. Najwyższa temperatura w ciągu dnia występuje między 15 a 18, a największe promieniowanie UV między 12 a 13. Kremy z filtrem SPF dzielą się na: słaby (2–6), średni (9–12), wysoki (15–25), bardzo wysoki (30–50) i ultra wysoki (>50). Pamiętaj – filtr zmniejsza ryzyko poparzeń, ale nie zapewnia całkowitej ochrony.
Na podstawie materiału Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia
Fot. gov.pl
