Od 1 września 2026 roku w polskich szkołach i przedszkolach obowiązują nowe standardy żywienia, które mają na celu poprawę jakości posiłków serwowanych dzieciom i młodzieży. Zmiany te obejmują zwiększenie udziału warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, ograniczenie cukru i wysoko przetworzonej żywności oraz promowanie wody jako podstawowego napoju.
Dlaczego to ważne?
Nawyki żywieniowe kształtują się w dzieciństwie i często pozostają na całe życie. Według danych przytoczonych w komunikacie Ministerstwa Zdrowia, nawet 80% dzieci w Polsce nie spożywa zalecanej ilości warzyw i owoców, a rośnie odsetek dzieci z nieprawidłową masą ciała. Niewłaściwa dieta i otyłość zwiększają ryzyko chorób przewlekłych, takich jak choroby układu krążenia czy niektóre nowotwory.
Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka podkreśla, że szkoła i przedszkole to miejsca, gdzie dzieci spędzają znaczną część dnia, dlatego właśnie tam można kształtować zdrowe nawyki. „Nowe standardy żywienia to inwestycja w przyszłość – w zdrowsze dzieci i zdrowsze społeczeństwo” – mówi Kęcka.
Co się zmieni w jadłospisach?
Nowe przepisy wprowadzają konkretne wymagania dotyczące składu posiłków. W tygodniowym menu znajdą się m.in.:
- co najmniej jeden pełnowartościowy posiłek na bazie roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych,
- co najmniej jeden obiad z rybą,
- dwa obiady z daniem mięsnym przygotowanym ze świeżego mięsa, bez przetworzonych wyrobów,
- większy udział warzyw i owoców w codziennych posiłkach,
- większy nacisk na produkty pełnoziarniste,
- ograniczenie cukru w napojach przygotowywanych na miejscu,
- woda jako preferowany napój,
- wykorzystanie produktów lokalnych lub ekologicznych, jeśli to możliwe.
W sklepikach szkolnych wprowadzono zamknięty katalog dozwolonych produktów, który obejmuje m.in. produkty bezglutenowe, bez laktozy oraz wzbogacane napoje roślinne. Usunięto kategorię „inne”, która wcześniej pozwalała na sprzedaż żywności o niższej wartości odżywczej.
Nowe zasady a dieta planetarna
Nowe standardy nawiązują do założeń diety planetarnej, która łączy troskę o zdrowie człowieka z troską o środowisko. Przepisy uwzględniają również potrzeby dzieci na dietach specjalnych, takich jak bezlaktozowa czy bezglutenowa, zapewniając im dostęp do odpowiednich alternatyw roślinnych.
Rozporządzenie zostało podpisane w lutym, a szkoły miały kilka miesięcy na przygotowanie. Wsparcie w planowaniu posiłków oferuje Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, publikując materiały i przepisy zgodne z nowymi wytycznymi. Nowe standardy są zgodne z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia, które zalecają, aby żywność w szkołach wspierała zdrowe nawyki i ograniczała dostęp do produktów niezdrowych.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia
Fot. gov.pl
