Nowa strategia dla pacjentów z demencją i ich bliskich
W Ministerstwie Zdrowia zainaugurowano realizację Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych. To pierwsza w Polsce kompleksowa polityka publiczna dotycząca demencji, przyjęta przez Radę Ministrów w grudniu 2025 roku, z perspektywą realizacji do 2030 roku. Program koncentruje się na poprawie jakości życia chorych i ich opiekunów, wczesnej diagnostyce, profilaktyce oraz budowie spójnego systemu wsparcia społecznego i zdrowotnego.
Skala problemu i potrzeba systemowych rozwiązań
Choroby otępienne to jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych naszych czasów. Według Światowej Organizacji Zdrowia na świecie żyje z nimi ponad 55 milionów osób. W Polsce szacuje się, że zmaga się z nimi ponad pół miliona pacjentów, a prognozy OECD wskazują, że do 2040 roku liczba ta może przekroczyć 770 tysięcy. Jak podkreśla wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, demencja dotyka całych rodzin, społeczności lokalnych, rynku pracy oraz systemu opieki – nie można więc traktować jej wyłącznie jako problemu medycznego.
Siedem filarów programu
Dokument opracowany przez Ministerstwo Zdrowia, zespół pełnomocnika rządu ds. polityki senioralnej oraz ekspertów medycznych, opiera się na siedmiu obszarach:
- podnoszenie świadomości społecznej i przełamywanie tabu wokół demencji,
- zmniejszanie ryzyka zachorowania poprzez profilaktykę i zdrowy styl życia,
- wsparcie wczesnej diagnostyki,
- skoordynowane leczenie i opieka medyczno-środowiskowa,
- wsparcie opiekunów nieformalnych, w tym edukacja i ochrona zdrowia psychicznego,
- rozwój systemów gromadzenia danych,
- wspieranie badań naukowych nad chorobami otępiennymi.
Profilaktyka: dbając o serce, chronimy mózg
Eksperci zwracają uwagę, że nawet około 45% przypadków otępienia wiąże się z modyfikowalnymi czynnikami ryzyka, takimi jak nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu LDL, utrata słuchu, depresja, brak aktywności fizycznej, nieodpowiednia dieta czy ograniczone relacje społeczne. Wiele z nich pokrywa się z czynnikami ryzyka chorób układu krążenia.
„Mamy bardzo niekorzystny profil demograficzny. W ciągu najbliższych 20 lat liczba chorych na Alzheimera i inne choroby otępienne znacząco wzrośnie. Dlatego tak ważna jest prewencja” – mówi prof. dr hab. n. med. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii.
Minister Marzena Okła-Drewnowicz, pełnomocnik rządu ds. polityki senioralnej, przypomina, że część działań już jest realizowana – m.in. program Aktywny Senior oraz rekomendacje dla placówek dziennego pobytu. Podkreśla też, że aktywność psychofizyczna znacząco zwiększa szansę na uniknięcie chorób otępiennych.
Wsparcie dla opiekunów i monitoring programu
Program przewiduje adaptację bezpłatnych kursów edukacyjnych WHO dla opiekunów nieformalnych, wsparcie psychologiczne oraz funkcjonowanie dedykowanej infolinii. Od blisko roku działa infolinia Rzecznika Praw Pacjenta dla pacjentów i ich bliskich, a projekty z Narodowego Programu Zdrowia i funduszy unijnych wspierają opiekunów oraz profilaktykę funkcji poznawczych u seniorów. Podczas inauguracji wręczono powołania członkom Zespołu ds. monitorowania realizacji programu, w skład którego weszli przedstawiciele nauki, administracji publicznej i organizacji pacjenckich.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia
Fot. gov.pl
