Koalicja SOS dla Edukacji, zrzeszająca 99 organizacji społecznych, zwróciła się do premiera Donalda Tuska z apelem o utworzenie zespołu międzyresortowego, który miałby koordynować wdrażanie nowych przepisów dotyczących żywienia w placówkach oświatowych. Inicjatywa pod hasłem „Wszystkie resorty przy jednym stole” została skierowana również do wiadomości Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Rzecznika Praw Dziecka.
Nowe regulacje bez systemowego wsparcia
Od 1 września 2026 roku obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. (Dz. U. poz. 197), które precyzuje, jakie produkty mogą być sprzedawane dzieciom i młodzieży na terenie szkół i przedszkoli oraz jakie wymogi muszą spełniać środki spożywcze wykorzystywane w stołówkach. Zdaniem sygnatariuszy apelu zmiana jest potrzebna, jednak placówki zostały z nią same – bez wystarczającego przygotowania i wsparcia.
Organizacje zwracają uwagę, że publiczna debata skupiła się na kwestiach drugorzędnych, takich jak obecność roślin strączkowych w jadłospisie czy częstotliwość spożywania mięsa. Tymczasem kluczowe pytanie dotyczy tego, jakiego wsparcia potrzebują szkoły i przedszkola, aby skutecznie kształtować zdrowe nawyki żywieniowe milionów dzieci.
Ciężar spada na pracowników stołówek
Według autorów apelu konsekwencje dezinformacji i braku przygotowania ponoszą przede wszystkim intendentki, kucharki oraz dyrekcje placówek. To na nich nałożono nowe obowiązki, nie zapewniając im odpowiednich narzędzi ani szkoleń.
„Nowe zasady żywienia to krok w dobrą stronę, ale nie da się ich wdrożyć dekretem. Intendentka czy kucharka nie może być jednocześnie dietetyczką, rzeczniczką prasową i mediatorką w sporze z rodzicami. Potrzebuje wsparcia państwa – i to nie jednego ministerstwa, ale wszystkich naraz” – mówi Alicja Pacewicz, koordynatorka merytoryczna SOS dla Edukacji.
Wnioski NIK potwierdzają brak spójnej polityki
Apel nawiązuje do ustaleń Najwyższej Izby Kontroli z kontroli „Propagowanie i wdrażanie zdrowego odżywiania”. Wynika z nich, że resorty odpowiedzialne za ten obszar nie stosują kompleksowego podejścia, brakuje spójnej polityki publicznej oraz wykwalifikowanej kadry, a edukacja żywieniowa w szkołach ma charakter głównie teoretyczny.
Jak podkreśla Katarzyna Banul-Wójcikowska, analityczka Instytutu Strategii Żywnościowych „Grunt”: „Pozbycie się ze stołówek wysoko przetworzonych produktów, ograniczenie smażenia, cukru, wprowadzenie świeżych warzyw i owoców oraz obowiązkowej różnorodności w posiłkach to potrzebne zmiany na stołówkach szkolnych i przedszkolnych. Ale aby kształtować zdrowe nawyki żywieniowe, szkoły i przedszkola potrzebują wsparcia systemowego”.
Postulaty sygnatariuszy
Organizacje domagają się nie tylko powołania zespołu międzyresortowego z udziałem resortów, samorządów, ekspertów i strony społecznej, ale także:
- systemowego programu wsparcia placówek – praktycznych szkoleń dla intendentek i intendentów, dostępu do konsultacji specjalistycznych oraz wymiany dobrych praktyk,
- jasnego określenia roli i odpowiedzialności samorządów oraz placówek,
- skoordynowanej komunikacji rządu skierowanej do rodziców, nauczycieli i dyrekcji,
- długofalowych lokalnych polityk żywnościowych zapewniających dostęp do zdrowej, lokalnej i różnorodnej żywności.
„Dzieci i młodzież nie powinny być stroną sporu, a stołówki nie powinny zostać same z wdrażaniem rozporządzenia” – czytamy w apelu. Organizacje podkreślają, że żywienie dzieci łączy obszary zdrowia, edukacji, polityki społecznej i rodzinnej, rolnictwa oraz bezpieczeństwa żywnościowego, dlatego wymaga wspólnego działania wielu ministerstw.
SOS dla Edukacji to sieć 99 organizacji społecznych działających na rzecz dobrej szkoły i mądrej edukacji. Organizacją patronacką sieci jest Fundacja Civis Polonus.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
