Podczas posiedzenia Rady Działalności Pożytku Publicznego 18 września 2026 roku Paweł Bilski, prezes Fundacji Oczami Brata oraz przewodniczący Krajowej Rady Konsultacyjnej do spraw Osób Niepełnosprawnych, zwrócił uwagę na niepewność, jaka towarzyszyła organizacjom pozarządowym w ostatnich tygodniach. Jak przypomniał, jeszcze kilka dni przed ogłoszeniem konkursu istniała realna groźba, że program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla organizacji pozarządowych w 2027 roku nie zostanie uruchomiony.
Konkurs ogłoszony pod presją środowiska
16 września 2026 roku Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło jednak otwarty konkurs ofert na asystencję osobistą w 2027 roku. Decyzja zapadła po naciskach organizacji społecznych. Wcześniej, 15 września, Monika Sikora, Sekretarz Stanu w tym resorcie oraz Pełnomocniczka Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami, w programie „Kwiatki Polskie” TVP poinformowała, że konkursu nie będzie. To wywołało oburzenie strony społecznej i skłoniło ministerstwo do zmiany stanowiska. Jak podkreślił Bilski, ogłoszenie konkursu to dobra decyzja, ale nie rozwiązuje problemu.
„Problemem jest sposób podejmowania decyzji, brak przewidywalności i brak odpowiednio wczesnego dialogu. I wreszcie problemem jest finansowanie, które nie nadąża za skalą potrzeb” – mówił Paweł Bilski.
Finansowanie nie nadąża za potrzebami
Na program dla organizacji pozarządowych na 2027 rok przeznaczono 320 milionów złotych – nominalnie tyle samo co w 2026 roku. Jednak rosnące koszty pracy i świadczenia usług sprawiają, że za tę samą kwotę można zrealizować mniej godzin wsparcia lub objąć nim mniej osób. Łącznie na asystencję osobistą w 2027 roku przewidziano około 1,2 miliarda złotych (880 milionów na ścieżkę samorządową i 320 milionów dla organizacji pozarządowych), podczas gdy w 2026 roku finansowanie obu ścieżek było wyższe. Bilski zwrócił też uwagę na potrzebę wcześniejszego informowania o budżecie na opiekę wytchnieniową oraz na krytyczną ocenę projektu budżetu PFRON na 2027 rok.
Apel o wieloletni system i realne konsultacje
Paweł Bilski zaapelował do Rady Działalności Pożytku Publicznego o zwrócenie się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o przedstawienie wieloletniej perspektywy finansowania asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej, a także o stały mechanizm współpracy z Krajową Radą Konsultacyjną, organizacjami pozarządowymi i samymi osobami z niepełnosprawnościami. Podkreślił, że dialog społeczny nie może polegać na informowaniu o już podjętych decyzjach, lecz na konsultacjach prowadzonych wtedy, gdy można jeszcze coś zmienić.
„Nie potrzebujemy systemu działającego od konkursu do konkursu. Potrzebujemy trwałego systemu, przewidywalności, odpowiedniego finansowania i prawdziwego dialogu” – zaapelował Bilski.
Wcześniej, bo już wcześniej, w Sejmie posłowie ponad politycznymi podziałami jednogłośnie przyjęli ustawę o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. To pokazuje, że temat jest ważny i ponadpartyjny. Jednak bez stabilnego finansowania i przewidywalnych zasad nawet najlepsze przepisy nie zapewnią ciągłości wsparcia. Obecnie z usług asystencji osobistej korzysta 261 organizacji pozarządowych, a tysiące osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin obawia się, czy od stycznia 2027 roku nie stracą pomocy.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
