Rada Ministrów zaakceptowała projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym, przygotowany przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki. Nowe przepisy zakładają znaczące zwiększenie tzw. opłaty cukrowej oraz rozciągnięcie jej na kolejne kategorie produktów. Celem zmian jest nie tylko pozyskanie dodatkowych środków, ale przede wszystkim skłonienie producentów do redukcji cukru i innych substancji słodzących w napojach.
Kto zapłaci więcej?
Zgodnie z projektem stawka opłaty stałej – nakładanej na napoje zawierające do 5 g cukrów w 100 ml lub jakąkolwiek ilość substancji słodzącej – wzrośnie z 50 gr do 70 gr za litr. Opłata zmienna, naliczana za każdy gram cukru powyżej 5 g w 100 ml, podniesie się z 5 gr do 10 gr. Znacznie drożej będzie też za kofeinę lub taurynę – stawka rośnie z 10 gr do 1 zł za litr. Maksymalna opłata za litr napoju wzrośnie z 1,20 zł do 1,80 zł.
Nowością jest objęcie opłatą wysoko słodzonych syropów owocowych sprzedawanych jako suplementy diety – z wyjątkiem produktów w opakowaniach do 200 ml, takich jak syropy na odporność czy przeciwkaszlowe. Opłata obejmie również napoje z co najmniej 20 proc. soku i do 5 g cukru, jeśli zawierają dodatek substancji słodzących, kofeiny lub tauryny. Dotychczas mogły one korzystać ze zwolnienia.
Koncentraty pod lupą
Wszystkie koncentraty – płynne, półpłynne i stałe – zostaną opodatkowane jednolitą stawką 3 zł za litr lub kilogram. Koncentrat to produkt, który po rozcieńczeniu z wodą lub innym płynem tworzy napój gotowy do spożycia.
Dodatkowe wpływy z opłaty trafią do Narodowego Funduszu Zdrowia i mają być przeznaczone na profilaktykę, edukację zdrowotną oraz leczenie schorzeń wynikających z nieprawidłowych nawyków żywieniowych. W Polsce rośnie odsetek osób z nadwagą i otyłością, co zwiększa ryzyko cukrzycy i chorób układu krążenia. Jak podkreślają eksperci, częste spożywanie słodkich napojów jest jednym z kluczowych czynników sprzyjających nadmiernej masie ciała.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
