Systemy wsparcia dla mikro i małych instalacji odnawialnych źródeł energii, a także premie dla małych instalacji biometanowych, funkcjonują w oparciu o unijne przepisy o pomocy publicznej. Chodzi o rozporządzenie Komisji (UE) 651/2014 z 17 czerwca 2014 r., znane jako GBER, które uznaje określone kategorie pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Dzięki temu mechanizmy mogły zostać uruchomione szybko, bez konieczności każdorazowego notyfikowania ich Komisji Europejskiej.
Progi, których nie wolno przekroczyć
Warunkiem korzystania z GBER jest respektowanie limitów pomocy. Pierwszy z nich ma charakter indywidualny i wynosi 30 mln EUR na jedno przedsiębiorstwo w ramach projektu. Drugi to próg zbiorczy – suma wsparcia udzielonego przedsiębiorcom we wszystkich programach objętych daną podstawą wyłączenia nie może przekroczyć 300 mln EUR w skali roku.
Zgodnie z ustawą o odnawialnych źródłach energii, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki monitoruje ten limit według wzoru określonego w art. 70fa ust. 2 oraz art. 83r ust. 4. Jeśli próg zostanie osiągnięty, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ odmawia wydania zaświadczenia o możliwości sprzedaży niewykorzystanej energii elektrycznej w ramach systemu wsparcia albo zaświadczenia o możliwości sprzedaży wytworzonego biometanu wprowadzonego do sieci gazowej.
Liczy się rok kalendarzowy
Warto podkreślić, że suma budżetów jest obliczana na podstawie wydanych zaświadczeń, a nie złożonych deklaracji. Limit 300 mln EUR dotyczy konkretnego roku kalendarzowego, co oznacza, że nie blokuje programu w kolejnym roku. Od 1 stycznia 2027 r. roczny limit będzie liczony od nowa. Dzięki temu, nawet jeśli wsparcie wyczerpie się przed końcem 2026 roku, będzie można kontynuować udzielanie pomocy w ramach systemu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska monitoruje sytuację i pozostaje w stałym kontakcie z Urzędem Regulacji Energetyki. Oba systemy – taryf i premii dla mikro i małych instalacji OZE oraz premii dla małych instalacji biometanowych – obowiązują do końca czerwca 2027 r. Jest to bezpośrednio związane z okresem stosowania GBER i przewidzianym w nim okresem dostosowawczym.
Nowe rozporządzenie GBER w przygotowaniu
Trwają prace nad nowym rozporządzeniem uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym. Ministerstwo bierze w nich czynny udział. Projekt zawiera korzystne zmiany, które pozwolą lepiej dostosowywać programy wsparcia do aktualnych warunków rynkowych. Zgodnie z bieżącą wersją projektu ogólny limit sumy budżetów ma zostać zniesiony, co jest szczególnie istotne w obecnej sytuacji. Równolegle prowadzone są prace, które umożliwią szybkie i sprawne dostosowanie ustawy o OZE do nowego rozporządzenia GBER przygotowywanego przez Komisję Europejską, tak aby zachować ciągłość systemów wsparcia.
Źródło: Ministerstwo klimatu
