Uroczystości przy Pomniku Żołnierzy Batalionów Chłopskich i Ludowego Związku Kobiet
W czwartek, 8 października 2026 roku, w Warszawie odbyły się obchody Święta Żołnierzy Batalionów Chłopskich. Uroczystość miała miejsce przy Pomniku Żołnierzy Batalionów Chłopskich i Ludowego Związku Kobiet. W wydarzeniu wzięli udział weterani, kombatanci, żołnierze Wojska Polskiego, przedstawiciele władz państwowych, organizacji społecznych oraz środowisk ludowych.
Wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza reprezentował wiceminister Paweł Bejda, który odczytał list skierowany do uczestników obchodów. W liście podkreślono, że pamięć o Batalionach Chłopskich ma szczególne znaczenie dla historii polskiej wsi, ruchu ludowego i walki o niepodległość. „W najtrudniejszych latach niemieckiej okupacji stanęli do walki z bronią w ręku. Bronili mieszkańców polskiej wsi przed terrorem i wysiedleniami, prowadzili działalność dywersyjną i sabotażową, uczestniczyli w otwartych starciach z okupantem” – napisał wicepremier.
Historia i dziedzictwo formacji
Święto obchodzone jest 8 października, na pamiątkę wydarzenia z 1940 roku, kiedy to Franciszek Kamiński, pseudonim „Zenon Trawiński”, został zaprzysiężony na komendanta nowo powstałej zbrojnej organizacji ruchu ludowego. Nazwa „Bataliony Chłopskie” została formalnie przyjęta w 1944 roku, choć używano jej już wcześniej. Formacja wyrosła z polskiej wsi – tworzyli ją głównie rolnicy, nauczyciele, działacze ludowi i młodzież wiejska, którzy łączyli codzienną pracę na roli z konspiracyjną służbą.
Bataliony Chłopskie liczyły około 170 tysięcy żołnierzy i były drugą, po Armii Krajowej, siłą militarną Polskiego Państwa Podziemnego. Przeprowadziły około trzech tysięcy akcji bojowych. Szczególne miejsce w ich historii zajmuje obrona pacyfikowanej Zamojszczyzny w latach 1942–1943, w tym bitwy pod Wojdą i Zaborecznem, a także udział w walkach o tzw. Republikę Pińczowską.
W liście odczytanym podczas uroczystości zwrócono również uwagę na rolę kobiet z Ludowego Związku Kobiet, które jako sanitariuszki, łączniczki i działaczki konspiracji współtworzyły zaplecze walki. „Ich odwaga i ofiarność są nieodłączną częścią historii ludowego ruchu oporu” – podkreślono.
Represje i przywracanie pamięci
Po zakończeniu II wojny światowej wielu żołnierzy Batalionów Chłopskich spotkały represje ze strony komunistycznych władz. Ich zasługi przez lata były przemilczane, a pamięć o formacji skazywana na zapomnienie. Dopiero po 1989 roku rozpoczęto systematyczne przywracanie należnego miejsca w historii tej drugiej co do wielkości konspiracyjnej armii w okupowanej Europie.
W 86. rocznicę powołania Batalionów Chłopskich uczestnicy obchodów oddali hołd żołnierzom oraz wszystkim, którzy wspierali ich walkę. „Dziękujemy za pozostawione nam świadectwo patriotyzmu, odwagi i wierności Rzeczypospolitej” – zaznaczył wicepremier Kosiniak-Kamysz w liście do uczestników uroczystości.
Źródło: Ministerstwo Obrony Narodowej
Fot. gov.pl













