W dniach 14–16 października 2026 roku na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach odbyła się IV Międzynarodowa Konferencja Ekonomii Zmian Klimatu (InCECC). Wydarzenie zostało zorganizowane jako oficjalne towarzyszące Europejskiemu Paktowi na rzecz Klimatu. Podczas konferencji zaprezentowano wyniki unijnego projektu REACCT (Reflecting Economics and Climate Change in Teaching).
Wiedza to za mało
Prof. Lára Jóhannsdóttir z Uniwersytetu Islandzkiego zwróciła uwagę, że większość ludzi posiada już sporą wiedzę o zmianie klimatu, ale codzienne nawyki zmieniają się bardzo wolno. Jej zdaniem kluczowym problemem nie jest brak informacji, lecz sposób, w jaki je wykorzystujemy. Badaczka podkreśliła, że zmiana klimatu to wyzwanie nie tylko środowiskowe, ale również społeczne, gospodarcze i polityczne.
Z kolei prof. Jana Chovancová z Uniwersytetu w Preszowie, ambasadorka Paktu na Słowacji, zaznaczyła, że sama informacja nie wystarczy – musi zostać naprawdę przyswojona, by wpływać na decyzje przyszłych menedżerów i ekonomistów. Praca ze studentami daje uczelniom szansę kształtowania ich wartości.
Od słuchaczy do współtwórców
Prof. Chovancová zaczęła stosować metodę design sprint, opartą na myśleniu projektowym (design thinking) i opracowaną przez pracowników Google Ventures. Studenci najpierw wczuwają się w problem, patrząc na niego oczami osoby, której dotyczy, następnie szukają rozwiązań, wybierają najbardziej realne, tworzą prototyp i prezentują go zleceniodawcy.
Przykładem może być współpraca z samorządem Preszowa. Gdy nowe przepisy zobowiązały słowackie gminy do segregowania odpadów tekstylnych, miasto nie było na to przygotowane. Studenci zaproponowali, jak wyjaśnić zmiany mieszkańcom, co zrobić z zebranymi tekstyliami i jak stworzyć potrzebną infrastrukturę. Pracowali nad rozwiązaniem nawet w czasie przerwy, a później przyznali, że po raz pierwszy na studiach mieli poczucie, że zajmują się czymś naprawdę ważnym.
Prof. Jóhannsdóttir podała inny przykład: Uniwersytet Islandzki co roku zabiera około 60–80 studentów na Arctic Circle Assembly – dużą międzynarodową konferencję na Islandii, w której uczestniczy około 2500 osób z 70 krajów, w tym głowy państw, ministrowie, parlamentarzyści, przedstawiciele ludności rdzennej, naukowcy, przedsiębiorcy i ekolodzy. Studenci rozmawiają z nimi przy kawie lub podczas przerw obiadowych, uczestniczą w sesjach plenarnych i mniejszych spotkaniach, a po konferencji wykonują związane z nią zadania. „Myślę, że to dobry sposób, by studenci aktywnie włączyli się w to, co dzieje się poza uczelnią” – powiedziała prof. Jóhannsdóttir.
Model 5C dla firm
Jak podkreśliła prof. Jóhannsdóttir, dla firm działania na rzecz klimatu są decyzją strategiczną. Menedżerowie powinni postrzegać je w kategorii win-win. Pomaga w tym model 5C:
- Commitment – zaangażowanie i poparcie liderów, zarówno na uczelniach, jak i w firmach.
- Configuration – odpowiednie zorganizowanie firmy: ustalenie odpowiedzialności, zmiana umów z dostawcami, poprawa procesów.
- Core business – podstawowa działalność firmy; bez uwzględnienia zmian w niej pozostaną one tylko dodatkiem.
- Communication – komunikacja i angażowanie interesariuszy.
- Continuous improvement – ciągłe doskonalenie, a nie jednorazowa zmiana.
Klimat na każdym kierunku
Obie badaczki podobnie wyobrażają sobie najbliższą dekadę: edukacja klimatyczna powinna być częścią każdego kierunku studiów, a nie dodatkiem do programu. „Chciałabym, żeby edukacja klimatyczna była obecna na każdym kierunku, bez myślenia w odrębnych dziedzinach. Inżynierowie powinni rozumieć, po co rozwijają technologie, a absolwenci kierunków biznesowych – że nie możemy działać tak jak dotąd” – mówi prof. Jóhannsdóttir.
Prof. Chovancová dodaje: „Uczelnie nie muszą kształcić wyłącznie «zielonych» specjalistów od zarządzania. Potrzebujemy menedżerów, ekonomistów i marketingowców, którzy zrównoważony rozwój mają w głowie, niejako w DNA, i stosują go w praktyce. Mikropoświadczenia za dodatkowe moduły w ramach istniejących kursów mają więcej sensu niż tworzenie wyłącznie «zielonych» kierunków studiów”.
Od czego zacząć?
Prof. Chovancová radzi działać zespołowo – nawet bez dużej wiedzy na początek. Warto założyć grupę lub dołączyć do istniejącej, nawiązać współpracę z bardziej doświadczonym ambasadorem Paktu i wspólnie wyznaczać zadania. Studenci mogą wnieść świeże pomysły. Trwa nabór do programu ambasadorów Paktu – zgłoszenia można składać do 31 października 2026 r. Są oceniane na bieżąco, warto więc aplikować wcześniej. Więcej informacji i zgłoszenia: https://climate-pact.europa.eu/get-involved/become-pact-ambassador_en
Wywiady przeprowadziła Marta Yurkovska, Ecorys Polska. Materiały graficzne przygotowała Anastasiia Shyshenok, Ecorys Polska.
Źródło: ngo.pl
Fot. publicystyka.ngo.pl
