Amerykańskie media podają wstrząsające dane o ofiarach protestów w Iranie. Administracja USA apeluje do swoich obywateli o natychmiastowy wyjazd z kraju.
Według informacji amerykańskiej stacji CBS, liczba osób zabitych podczas trwających od ponad dwóch tygodni antyrządowych protestów w Iranie może być znacznie wyższa, niż dotychczas sądzono. Szacunki, na które powołuje się telewizja, wskazują na od 12 tysięcy do nawet 20 tysięcy ofiar śmiertelnych. Te dane, jeśli potwierdzone, oznaczałyby, że obecna fala niepokojów społecznych jest jedną z najbardziej krwawych w najnowszej historii kraju.
Reakcja Stanów Zjednoczonych i groźba sankcji
W obliczu eskalacji przemocy, Departament Stanu USA wydał ostrzeżenie dla obywateli amerykańskich przebywających w Iranie, wzywając ich do natychmiastowego opuszczenia kraju. W komunikacie podkreślono nieprzewidywalną sytuację oraz ryzyko zatrzymań lub arbitralnego wymierzania sprawiedliwości wobec obcokrajowców.
Podejmiemy bardzo mocne działania, jeśli w Iranie zaczną wieszać protestujących
– oświadczył były prezydent USA Donald Trump, komentując doniesienia o brutalnych metodach tłumienia protestów przez irańskie władze. Jego słowa, choć wypowiedziane z pozycji prywatnej osoby, odbierane są jako zapowiedź potencjalnej reakcji części amerykańskiej klasy politycznej, która może naciskać na zaostrzenie sankcji wobec Teheranu.
Kontekst protestów i międzynarodowe reakcje
Protesty w Iranie wybuchły po śmierci 22-letniej Mahsy Amini, zatrzymanej przez policję moralności za „niewłaściwe” noszenie hidżabu. Jej śmierć stała się iskrą zapalną dla długotrwałego społecznego niezadowolenia z powodu restrykcyjnych praw, trudnej sytuacji ekonomicznej i ograniczania swobód obywatelskich.
Reakcja społeczności międzynarodowej jest zróżnicowana:
- Unia Europejska nałożyła sankcje na irańską „politykę moralności” i wysłała wyrazy solidarności protestującym.
- Wielka Brytania i Kanada również wprowadziły sankcje personalne wobec irańskich urzędników odpowiedzialnych za tłumienie protestów.
- Rosja i Chiny wzywają do „nieingerowania w wewnętrzne sprawy Iranu”.
Perspektywy i możliwe scenariusze
Eksperci ds. regionu wskazują, że sytuacja w Iranie jest wyjątkowo napięta. Rząd w Teheranie stara się zdławić protesty za wszelką cenę, obawiając się powtórzenia scenariusza z 2009 roku (Zielony Ruch) czy 2019 roku. Tymczasem skala obecnych wystąpień oraz ich trwanie sugerują, że może to być najpoważniejsze wyzwanie dla władz od czasu rewolucji islamskiej w 1979 roku.
Groźba „bardzo mocnych działań” ze strony USA, o której mówił Trump, może przybrać formę nowych, dotkliwych sankcji gospodarczych, które dodatkowo osłabią i tak zmagającą się z kryzysem irańską gospodarkę. Wszystko to dzieje się w kontekście zaawansowanych negocjacji dotyczących irańskiego programu nuklearnego, które mogą zostać zawieszone lub całkowicie zerwane.
Obecnie kluczowe jest monitorowanie rozwoju sytuacji wewnętrznej w Iranie oraz stanowiska obecnej administracji prezydenta Joe Bidena, która dotychczas zajmowała bardziej wyważoną pozycję niż poprzednia. Eskalacja przemocy może jednak zmusić Biały Dom do bardziej stanowczej reakcji.
