Program zapobiegania samobójstwom wstrzymany. Eksperci bez umów
Mimo deklarowanego priorytetu, jakim jest zapobieganie samobójstwom, kluczowy program resortowy został wstrzymany. Instytut Psychiatrii i Neurologii (IPiN) nie podpisał umów z ekspertami, co sparaliżowało realizację Programu Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym. Sytuacja budzi poważne zaniepokojenie środowisk medycznych i organizacji pozarządowych.
Deklaracje a rzeczywistość
W grudniu 2025 roku Ministerstwo Zdrowia jednoznacznie wskazywało, że przeciwdziałanie samobójstwom stanowi jeden z kluczowych elementów polityki zdrowotnej państwa. „Zapobieganie zachowaniom samobójczym to absolutny priorytet” – podkreślano w oficjalnych komunikatach resortu. Tymczasem, jak wynika z informacji uzyskanych od osób zaangażowanych w program, jego realizacja praktycznie stanęła.
„Brak podpisanych umów z ekspertami uniemożliwia prowadzenie jakichkolwiek działań merytorycznych. To sytuacja niedopuszczalna, biorąc pod uwagę skalę problemu” – komentuje anonimowo jeden z konsultantów zaangażowanych wcześniej w prace programu.
Konsekwencje wstrzymania działań
Program Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym obejmował szereg kluczowych inicjatyw:
- Działania edukacyjne i szkoleniowe dla personelu medycznego, nauczycieli oraz służb.
- Rozwój i wdrażanie standardów postępowania w sytuacjach kryzysowych.
- Wsparcie merytoryczne dla ośrodków pomocy i telefonów zaufania.
- Monitorowanie oraz analizę zjawiska samobójstw w Polsce.
Jego wstrzymanie oznacza praktyczne wycofanie systemowego wsparcia w obszarze, który – według danych Komendy Głównej Policji – dotyka tysięcy Polaków rocznie. W 2024 roku odnotowano ponad 5 tysięcy prób samobójczych, z czego znaczna część zakończyła się śmiercią.
Brak jasnej ścieżki naprawy
Największym problemem, na który wskazują eksperci, jest całkowity brak komunikacji dotyczącej dalszych losów programu. Nie wiadomo, kiedy umowy z ekspertami zostaną ostatecznie podpisane, ani jakie są przyczyny tak długiego opóźnienia. Pytania o harmonogram wznowienia działań pozostają bez odpowiedzi zarówno ze strony IPiN, jak i Ministerstwa Zdrowia.
Czy dało się uniknąć tej przerwy? Według naszych informacji, proces przedłużenia współpracy z ekspertami został zainicjowany z dużym opóźnieniem, a procedury administracyjne nie uwzględniały pilności sprawy. W praktyce oznacza to, że przez najbliższe tygodnie, a może i miesiące, systemowe działania prewencyjne będą znacząco ograniczone.
Perspektywa ekspertów i rodzin
Środowisko psychiatrów i psychologów alarmuje, że wstrzymanie programu następuje w okresie szczególnie trudnym dla zdrowia psychicznego Polaków. Czynniki ekonomiczne, społeczne oraz sezonowe nasilają kryzysy, a brak koordynowanego wsparcia może prowadzić do tragicznych konsekwencji.
Rodziny osób w kryzysie psychicznym oraz organizacje pacjenckie wyrażają głębokie zaniepokojenie zaistniałą sytuacją. Podkreślają, że każdy dzień zwłoki w realizacji programu to realne zagrożenie dla życia i zdrowia obywateli. Apelują do władz o natychmiastowe podjęcie działań naprawczych i wyjaśnienie przyczyn zaistniałego impasu.
Sprawa wymaga pilnego wyjaśnienia i natychmiastowej reakcji odpowiednich instytucji. W obliczu statystyk dotyczących samobójstw, wstrzymanie kluczowego programu prewencyjnego jest działaniem co najmniej nieodpowiedzialnym.
Foto: www.unsplash.com
