Kryzys w polskim rolnictwie narasta
Były minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski nie pozostawia złudzeń – polski sektor rolny przeżywa jeden z najpoważniejszych kryzysów w ostatnich latach. Jego zdaniem, na obecną sytuację nakłada się jednocześnie kilka kluczowych, negatywnych czynników, które mogą mieć dalekosiężne konsekwencje dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju oraz przyszłości tysięcy gospodarstw.
Trzy główne wyzwania
W analizie przedstawionej przez Ardanowskiego na pierwszy plan wysuwają się trzy zasadnicze problemy. Po pierwsze, rosnący import żywności, który zalewa polski rynek, często produktami o niższych standardach jakościowych i środowiskowych, ale konkurencyjnymi cenowo. Po drugie, wysokie koszty produkcji, na które składają się drogie nawozy, środki ochrony roślin, paliwo oraz energia elektryczna. Po trzecie, słabnąca konkurencyjność całej Unii Europejskiej na globalnym rynku rolnym, co odbija się również na polskich eksporterach.
To dopiero początek problemów. Jeśli nie zostaną podjęte radykalne i przemyślane działania systemowe, czeka nas głęboki regres sektora, którego skutki odczują wszyscy konsumenci.
Perspektywa długoterminowa i zagrożenia
Eksperci podzielają obawy byłego ministra. Zwracają uwagę, że kryzys ma charakter strukturalny, a nie tylko koniunkturalny. Polskie rolnictwo, pomimo modernizacji, wciąż boryka się z problemem rozdrobnienia gospodarstw, co utrudnia osiąganie efektu skali i inwestycje w nowoczesne technologie. Dodatkowo, ambitna polityka klimatyczna UE – Zielony Ład – choć konieczna, w krótkim i średnim okresie generuje dodatkowe koszty i wymagania administracyjne dla producentów.
Nie bez znaczenia pozostaje również niestabilna sytuacja geopolityczna. Wojna za wschodnią granicą zaburzyła łańcuchy dostaw i wpłynęła na ceny kluczowych surowców. Rolnicy muszą mierzyć się z nieprzewidywalnością, która utrudnia długofalowe planowanie produkcji.
Potrzebne pilne działania
Co można zrobić, aby odwrócić niekorzystny trend? Ardanowski i inni specjaliści wskazują na konieczność:
- Wzmocnienia kontroli jakości i pochodzenia produktów rolno-spożywczych na granicy, aby zapewnić uczciwą konkurencję.
- Wsparcia finansowego i doradczego dla gospodarstw w procesie transformacji ekologicznej i cyfrowej.
- Promocji polskiej żywności wysokiej jakości na rynkach krajowym i zagranicznych.
- Uproszczenia przepisów i biurokracji, które często paraliżują działalność rolniczą.
Bez skoordynowanej reakcji ze strony rządu, instytucji unijnych oraz samych rolników, „początek problemów”, o którym mówi Ardanowski, może przerodzić się w trwały kryzys, zagrażający jednemu z filarów polskiej gospodarki i tożsamości narodowej. Decyzje podjęte w najbliższych miesiącach zadecydują o przyszłości polskiej wsi.
Foto: pliki.farmer.pl
