Planowane podniesienie drugiego progu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) ze 120 tys. zł do 140 tys. zł budzi mieszane uczucia wśród analityków. Z jednej strony to rozwiązanie, które ma wesprzeć średnio zarabiających, z drugiej – może pogłębić dziurę budżetową. Według danych opublikowanych przez „Rzeczpospolitą” w 2025 roku deficyt sektora finansów publicznych wyniósł aż 7,3 proc. PKB, co stanowi jeden z najwyższych wskaźników w Unii Europejskiej.
Ekonomiści zwracają uwagę, że zmiana progu oznacza, iż około 500 tysięcy podatników zostanie przeniesionych do niższej stawki podatkowej. To efekt tzw. cichej podwyżki – przez lata próg nie był waloryzowany, co powodowało, że coraz więcej osób wpadało w wyższy przedział podatkowy. Prof. Anna Kowalska z SGH podkreśla: „Podniesienie progu to krok w dobrym kierunku, ale bez reformy całego systemu podatkowego będzie to jedynie plaster na ranę. Brakuje mechanizmu automatycznej waloryzacji, który stosuje się np. w Niemczech.”
Zwolennicy zmiany argumentują, że wyższy próg odciąży budżety gospodarstw domowych i zwiększy konsumpcję. Przeciwnicy wskazują jednak na ryzyko wzrostu deficytu. W 2024 roku dochody z PIT stanowiły około 15 proc. wszystkich wpływów budżetowych. Każda zmiana stawek czy progów ma więc bezpośredni wpływ na stabilność finansów państwa. Podobne dyskusje toczą się w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej – np. w Czechach w 2023 roku wprowadzono tymczasowe podwyższenie progu, by złagodzić skutki inflacji.
Eksperci są zgodni, że kluczowe będzie precyzyjne oszacowanie skutków budżetowych. Dr Marek Nowak z Uniwersytetu Warszawskiego dodaje: „Jeśli rząd nie znajdzie rekompensaty po stronie wydatków, podniesienie progu może być finansowane długiem, co w dłuższej perspektywie odbije się na ratingu kredytowym Polski.” Dyskusja o progach PIT to także element szerszej debaty o sprawiedliwości podatkowej – wiele organizacji pozarządowych postuluje wprowadzenie skali progresywnej z większą liczbą progów, co miałoby zmniejszyć obciążenia dla klasy średniej.
Zmiana ma wejść w życie prawdopodobnie od 2026 roku, ale ostateczna decyzja należy do Ministerstwa Finansów. Na razie trwają konsultacje społeczne, a analitycy przygotowują szczegółowe prognozy makroekonomiczne.
Foto: images.pexels.com
