Niewidoczny problem polskich szkół
Kwestia jakości oświetlenia w placówkach edukacyjnych rzadko bywa przedmiotem publicznej debaty, choć – jak wskazują specjaliści – ma kluczowe znaczenie dla codziennego funkcjonowania uczniów. Amadeusz Słobodziński, prezes Stowarzyszenia Zwykłego „Spektrum Możliwości”, w rozmowie z Dziennikiem Bałtyckim zwrócił uwagę, że nieodpowiednie światło w klasach może negatywnie oddziaływać nie tylko na wzrok, ale również na koncentrację, poziom zmęczenia oraz ogólne samopoczucie psychiczne dzieci i młodzieży.
Wpływ na zdrowie i naukę
Badania przeprowadzone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) wskazują, że aż 30% dzieci w wieku szkolnym skarży się na dolegliwości wzroku, które mogą być częściowo spowodowane złym oświetleniem. Zbyt zimne lub zbyt ciepłe światło, migotanie fluorescencyjnych lamp czy nierównomierne rozłożenie źródeł światła to tylko niektóre z problemów. Według ekspertów, odpowiednio dobrane oświetlenie LED o temperaturze barwowej 4000–5000 K może poprawić wydajność poznawczą nawet o 15–20%.
„Nie chodzi tylko o to, by widzieć tablicę. Światło wpływa na rytm dobowy, produkcję melatoniny i kortyzolu, a więc bezpośrednio na zdolność uczenia się i regenerację” – mówi dr inż. Anna Kowalska, specjalistka ds. ergonomii oświetlenia z Politechniki Gdańskiej. Podobne wnioski płyną z raportu Europejskiej Agencji Środowiska, który podkreśla, że modernizacja oświetlenia w szkołach to inwestycja w zdrowie publiczne.
Przykłady i rozwiązania
W krajach skandynawskich, takich jak Finlandia, standardem jest stosowanie dynamicznych systemów oświetleniowych dostosowujących się do pory dnia i aktywności uczniów. W Polsce podobne rozwiązania wdrażane są jedynie w pojedynczych placówkach, np. w Szkole Podstawowej nr 1 w Sopocie, gdzie po wymianie lamp na LED zaobserwowano spadek liczby zgłaszanych bólów głowy u dzieci o 25%.
„To nie jest kosztowna rewolucja. Wymiana starego oświetlenia na nowoczesne to wydatek rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych na szkołę, ale zwraca się w postaci lepszych wyników w nauce i mniejszej absencji chorobowej” – podkreśla Słobodziński. Jego stowarzyszenie planuje kampanię informacyjną dla dyrektorów szkół i samorządów, aby zwrócić uwagę na ten zaniedbany aspekt edukacji.
„Oświetlenie to nie detal – to fundament zdrowego środowiska nauki. W dobie cyfryzacji i długich godzin spędzanych przed ekranami, jego rola staje się jeszcze ważniejsza” – dodaje ekspertka.
Problem jest tym bardziej palący, że według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2023 roku aż 40% polskich szkół nadal korzysta z przestarzałych lamp fluorescencyjnych, które nie tylko męczą wzrok, ale też zużywają więcej energii. Inwestycja w nowoczesne oświetlenie to więc nie tylko troska o zdrowie uczniów, ale także krok w stronę ekologicznej i ekonomicznej modernizacji placówek.
Foto: images.pexels.com
