Ministerstwo Energii skierowało 16 października 2026 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaktualizowany wniosek notyfikacyjny dotyczący publicznego wsparcia dla sektora górnictwa węgla kamiennego. Dokument uwzględnia przepisy nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, obowiązującej od początku 2026 roku. Teraz UOKiK ma przekazać sprawę do Komisji Europejskiej, a Warszawa liczy na przychylną decyzję Brukseli.
Dwa wnioski zamiast jednego
Ze względu na odmienny charakter poszczególnych mechanizmów pomocowych oraz trwający dialog z Komisją Europejską resort energii zdecydował się rozdzielić notyfikację na dwie części. Pierwsza obejmuje rozwiązania z nowelizacji ustawy, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Druga, wciąż przygotowywana, dotyczy mechanizmu dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych uregulowanego nowelizacją ustawy z 17 grudnia 2021 r. Jak podkreśla resort, opracowanie tej dokumentacji wymaga szczegółowej analizy założeń i weryfikacji rozwiązań przyjętych w minionych latach.
Co zawiera nowelizacja
Nowe przepisy stworzyły ramy prawne, dzięki którym przedsiębiorstwa górnicze mogą samodzielnie prowadzić wygaszanie zakładów wydobywczych, korzystając ze środków publicznych. Regulacje dostosowano do aktualnych potrzeb branży oraz założeń Umowy Społecznej z 2021 roku. Najważniejsze elementy to:
- świadczenia osłonowe dla załóg – urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla oraz jednorazowe odprawy pieniężne,
- wsparcie procesu wygaszania kopalń umożliwiające firmom samodzielne przeprowadzenie tych działań przy pomocy finansowania publicznego,
- zasady naprawiania szkód górniczych, także po zakończeniu likwidacji zakładu.
Prawie 6,8 tys. osób objętych osłonami
Tylko w 2026 roku z rozwiązań osłonowych przewidzianych w ustawie skorzystało blisko 6,8 tys. pracowników. Skala ta pokazuje, jak istotny jest sprawnie działający system wsparcia społecznego w czasie transformacji górnictwa. Odpowiednio skonstruowane instrumenty pomagają łagodzić ekonomiczne i społeczne skutki zmian oraz sprzyjają ich uporządkowanemu przebiegowi.
Polska zabiega o decyzję Komisji Europejskiej potwierdzającą, że notyfikowane środki są zgodne z unijnymi regułami pomocy publicznej. Aktualizacja wniosku uwzględnia nowe uwarunkowania prawne oraz mechanizmy wspierające transformację sektora z poszanowaniem potrzeb pracowników, bezpieczeństwa społecznego regionów wydobywczych i bezpieczeństwa energetycznego kraju.
„Priorytetem jest pozytywna decyzja Komisji Europejskiej” – wynika z komunikatu Ministerstwa Energii.
Warto przypomnieć, że notyfikacja pomocy publicznej to standardowa procedura unijna – bez zgody Brukseli państwo członkowskie nie może legalnie finansować przedsiębiorstw. Górnictwo węgla kamiennego pozostaje jednym z najbardziej wrażliwych społecznie sektorów w Polsce, a regiony takie jak Śląsk czy Zagłębie w dużej mierze opierają lokalną gospodarkę na kopalniach.
Źródło: Ministerstwo Energii
Fot. gov.pl
