Podczas Forum Cyfryzacji 2026 prof. Wojciech Sałabun z Instytutu Łączności przekonywał, że samo posiadanie danych nie gwarantuje trafnych wyborów. Jego zdaniem kluczowa jest interpretacja informacji oraz umiejętność obrony podjętej decyzji.
Cztery etapy dojrzałego procesu decyzyjnego
Profesor wskazał, że dojrzałe podejmowanie decyzji składa się z czterech etapów: rozpoznania niepewności, modelowania decyzji, badania stabilności rekomendacji oraz świadomości granic modelu. Podkreślił, że model wspiera decydenta, ale go nie zastępuje.
Przykłady z historii
Sałabun przywołał katastrofę promu Challenger z 1986 r., gdzie analizowano tylko loty z uszkodzeniami, co zafałszowało obraz ryzyka. Cytował też Richarda Feynmana, który mówił, że natury nie da się oszukać. Inne przypadki to rosyjski system Oko, Mount Everest, Fukushima oraz japońska wioska Fudai, gdzie mur ochronny uratował mieszkańców.
Analiza wielokryterialna w praktyce
W drugiej części wystąpienia profesor pokazał, jak zmiana wag kryteriów (np. ceny i jakości) może odwrócić ranking ofert w przetargu. Zwrócił uwagę na ograniczenia prostej metody ważonej sumy i konieczność ustalania progów minimalnych przed oceną.
Badania w Instytucie Łączności
Naukowiec przedstawił kierunki badań zespołu, m.in. ograniczanie kosztów ocen eksperckich (metody INCOME, COMET), decyzje bez wag (analiza dopuszczalnych preferencji), asymetryczne liczby przedziałowe (AIN), łączenie opinii ekspertów (RANCOM) oraz analizę wrażliwości (COMSAM). Podkreślił, że systemy wspomagania decyzji nie zwalniają człowieka z odpowiedzialności.
Źródło: Instytut łączności
Fot. gov.pl
