Rada Ministrów na posiedzeniu 22 września 2026 roku zaakceptowała dwa fundamentalne projekty ustaw, które mają odmienić zasady funkcjonowania polskiej służby zdrowia. Nowe regulacje wejdą w życie miesiąc po publikacji w Dzienniku Ustaw. To element szerszego planu, który ma na celu zwiększenie transparentności, lepsze gospodarowanie środkami publicznymi oraz stabilizację finansową placówek medycznych.
Nowe limity wynagrodzeń i koniec spółek lekarskich
Jednym z najważniejszych elementów pakietu jest ustawa wprowadzająca rewolucyjne zasady zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, maksymalna stawka godzinowa wyniesie 1/20 minimalnego wynagrodzenia, co obecnie daje 240 zł brutto. Łączny czas pracy będzie ograniczony do dwóch pełnych etatów, a maksymalne miesięczne wynagrodzenie nie przekroczy 16-krotności płacy minimalnej.
Nowe przepisy uderzają w dotychczasowe praktyki rynkowe. Zakazane będzie zawieranie umów za pośrednictwem spółek i spółdzielni lekarskich oraz ustalanie wynagrodzenia jako procentu wartości wykonanych procedur. Minimalny wymiar zatrudnienia w szpitalach i poradniach przyszpitalnych wyniesie pół etatu. Jak podkreśla resort zdrowia, celem jest stabilizacja kadr i przejrzystość zasad. Umowy obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy będą mogły być dostosowane w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy.
Jawność konkursów i umów
Skala problemu jest ogromna – rocznie przeprowadza się około 39 tysięcy konkursów na świadczenia zdrowotne i zawiera 37 tysięcy umów z medykami. Nowe przepisy zobowiążą placówki do publicznego ujawniania informacji o złożonych ofertach, warunkach finansowych i wynikach postępowań. Dane trafią na strony podmiotów leczniczych oraz do centralnej aplikacji. Co istotne, transparentność obejmie również sytuacje, w których wyłoniono oferenta, ale nie doszło do podpisania umowy, a także umowy zawierane przez podmioty niebędące jednostkami sektora finansów publicznych.
Stabilizacja szpitali i ustawa PESEL-owa
Rząd przedłużył funkcjonowanie sieci szpitali, dając placówkom czas do 30 czerwca 2029 roku na przeprowadzenie zmian organizacyjnych bez ryzyka utraty finansowania z NFZ. Równolegle, od 5 sierpnia 2026 roku obowiązuje tzw. ustawa PESEL-owa, która umożliwia analizę wynagrodzeń, czasu pracy i wieloetatowości personelu na podstawie numeru PESEL lub prawa wykonywania zawodu. Dzięki temu decyzje finansowe będą oparte na rzeczywistych danych, a nie szacunkach. Pierwsza zbiórka danych w Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji rozpocznie się pod koniec września 2026 roku.
Cyfryzacja i kontrola kolejek
System monitorowania kolejek zostanie znacząco rozbudowany. Od 1 października 2026 roku obowiązek prowadzenia list oczekujących w aplikacji AP KOLCE obejmie 15 nowych grup zabiegów szpitalnych, a pacjenci otrzymają SMS-y z przypomnieniami. Od stycznia 2027 roku dojdzie do tego kolejnych 10 procedur. Placówki będą musiały raportować do NFZ rzeczywistą obecność personelu, w tym godziny udzielania świadczeń – rozporządzenie wejdzie w życie 1 listopada 2026 roku.
Centralna e-Rejestracja przyspiesza – ma objąć wszystkie 40 świadczeń ambulatoryjnych w ciągu dwóch lat. Od 1 października 2026 roku pacjentów będzie wspierał asystent głosowy (voicebot) przypominający o wizytach osobom niekorzystającym ze smartfonów. Trwają również prace nad Centralną e-Kolejką, która ma uporządkować zapisy na planowe leczenie szpitalne. Narzędzie będzie gotowe technicznie na przełomie 2026 i 2027 roku, a jego wdrożenie do szpitali i przychodni potrwa przez cały 2027 rok.
Powiatowe Centra Zdrowia
Rozporządzenie w sprawie Powiatowych Centrów Zdrowia zostało już podpisane przez Ministra Zdrowia. Nowe placówki mają ułatwić dostęp do diagnostyki, konsultacji internistycznych i drobnych zabiegów chirurgicznych mieszkańcom powiatów oddalonych od szpitali. To uzupełnienie sieci medycznej, które ma skrócić drogę pacjenta do podstawowej opieki.
Reforma wprowadza również trzy wskaźniki monitorowania kosztów wynagrodzeń: udział kosztów kadrowych w przychodach z NFZ, udział kosztów zatrudnienia na etacie oraz udział kosztów personelu medycznego w całości kosztów kadrowych. Dane te mają wspierać ocenę wykorzystania środków publicznych i identyfikację problemów finansowych placówek.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia
Fot. gov.pl
